تأثیر استفاده از جیره های کاملاً مخلوط سیلوشده بر پایه یونجه تازه با و بدون کاه گندم بر عملکرد، کیفیت گوشت و فراسنجه های خونی و شکمبه ای بره های پرواری
نویسندگان
1 بخش مهندسی علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان. ایران
2 Department of Animal Science, College of Agriculture, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran
3 عضو هیات علمی بخش مهندسی علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان. کرمان. ایران
4 موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22069/ejrr.2024.22679.1971چکیده
سابقه و هدف: اطلاعات کمی در رابطه با اثر جیرههای کاملاً مخلوط سیلوشده بر پایه یونجه تازه با و بدون کاه گندم بر عملکرد، کیفیت و میزان اکسیداسیون چربی گوشت، فراسنجههای شکمبه و خون برههای پرواری وجود دارد. از طرفی، بهدلیل روش نادرست ذخیرهسازی یونجه در ایران، قسمت عمدهی پروتئین خام آن که در برگ متمرکز است از بین میرود. علاوه بر این، در مواقعی که امکان خشک کردن یونجه وجود ندارد، لازم است تا روش مطلوبی برای ذخیرهسازی آن ارائه گردد. همچنین استفاده از خوراک کاملاً مخلوط سیلوشده سبب مدیریت بهتر خوراک و حفظ ارزش غذایی آن میشود. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر تغذیه جیرههای کاملاً مخلوط سیلوشده بر پایه یونجه تازه، با و بدون کاه گندم، بر عملکرد، کیفیت گوشت و فراسنجههای خونی و شکمبهای برههای پرواری بود.مواد و روشها: در این آزمایش تعداد ۳۰ راس بره نر کرمانی (با میانگین وزنی 5/±0 ۵/۲۰ کیلوگرم و سن حدود شش ماهگی) انتخاب و به سه گروه ده تایی در قالب طرح کاملاً تصادفی تقسیم شدند. جیرههای آزمایشی شامل: ۱) جیره کاملاً مخلوط سیلونشده (شاهد)، ۲) جیره کاملاً مخلوط سیلوشده بدون کاه گندم، ۳) جیره کاملاً مخلوط سیلوشده با کاه گندم بودند. در پایان هر دو هفته، بره-ها جهت تعیین افزایش وزن روزانه وزنکشی میشدند. در پایان ۹۰ روز دوره اصلی پرواربندی، از مایع شکمبه برهها در ساعت صفر و سه ساعت پس از مصرف خوراک توسط لوله مری متصل به دستگاه ساکشن، جهت تعیین pH، نیتروژن آمونیاکی، جمعیت پروتوزوآ و اسیدهای چرب فرار نمونهگیری بهعمل آمد. در آخرین روز دوره و در ساعت پیش از مصرف خوراک، خونگیری از برهها از ورید وداج جهت تعیین فراسنجههای بیوشیمیایی انجام گرفت. سپس برهها در پایان دوره و پس از یک گرسنگی شبانه کشتار شده و لاشه سرد و گرم آنها توزین شد. برای اندازهگیری ظرفیت نگهداری آب، افت ناشی از پخت، افت خونآبه و میزان اکسیداسیون چربی، نمونهای از ماهیچه راسته گرفته شد و در کیسههای نایلونی عایق به هوا بستهبندی و تا زمان ارزیابی در دمای ۲۰- درجه سانتیگراد نگهداری شدند. یافتهها: نتایج تحقیق نشان دادند مصرف ماده خشک و ضریب تبدیل خوراک برههای تغذیهشده با جیره کاملاً مخلوط سیلوشده با کاه گندم در مقایسه با سایر گروههای آزمایشی بیشتر بود (05/0P<). همچنین وزن نهایی، افزایش وزن روزانه، وزن لاشههای گرم و سرد، درصد لاشه سرد و افت لاشه برههای تغذیهشده با جیره کاملاً مخلوط سیلوشده با کاه گندم در مقایسه با سایر گروههای آزمایشی بیشتر بود (05/0P<). در برههای تغذیهشده با جیره کاملاً مخلوط سیلوشده با کاه گندم نسبت به گروه شاهد، غلظت اسید پروپیونیک مایع شکمبه بیشتر بود (05/0P<). میزان pH، غلظت نیتروژن آمونیاکی مایع شکمبه و جمعیت پروتوزوآ تحت تأثیر جیرههای آزمایشی قرار نگرفت. سطح تریگلیسرید خون برههای تغذیهشده با جیره کاملاً مخلوط سیلوشده با کاه گندم در مقایسه با سایر گروههای آزمایشی کمتر بود (05/0P<). همچنین گلوکز خون در برههای تغذیهشده با جیره کاملاً مخلوط سیلوشده با کاه گندم در مقایسه با سایر گروههای آزمایشی بیشتر بود (05/0P<)، لیکن آنزیمهای کبدی، نیتروژن اورهای خون و کلسترول تحت تاثیر قرار نگرفتند. افت ناشی از پخت، افت خونآبه، مالون دیآلدهید، ظرفیت نگهداری آب و pH گوشت تحت تأثیر جیرههای آزمایشی قرار نگرفت.نتیجهگیری: بر اساس نتایج بهدست آمده، با تولید جیرههای کاملاً مخلوط سیلوشده با یونجه تازه بهویژه برای دامداران خردهپا، میتوان جیرههای کامل و متوازن با حفظ کیفیت علوفه یونجه فراهم کرد. از طرفی، با توجه به نتایج درونتنی و بهبود عملکرد برههای پرواری، میتوان از جیره کاملاً مخلوط سیلوشده بر پایه علوفه تازه در تغذیه دامهای پرواری استفاده کرد.
