طراحی مدل پایدار مدیریت پسماند با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره و تأکید بر اقتصاد چرخشی

نویسندگان

1 شرکت پالایش نفت آبادان،آبادان،خوزستان،ایران

2 شرکت پالایش نفت آبادان،آبادان،خوزستان،ایران

3 شرکت پالایش نفت آبادان،آبادان،خوزستان،ایران

4 شرکت پالایش نفت آبادان،آبادان،خوزستان،ایران

5 شرکت پالایش نفت آبادان،آبادان،خوزستان،ایران

doi
10.22034/farayandno.2026.2074218.2022
چکیده

مدیریت پسماند در مناطق صنعتی نظیر بندر ماهشهر، که قلب تپنده صنایع نفت و گاز ایران است، با چالش‌های متعدد زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی و فنی روبه‌رو است. این پژوهش با هدف طراحی یک مدل پایدار برای مدیریت پسماند و با تأکید بر اصول اقتصاد چرخشی، از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره شامل بهترین-بدترین  برای وزن‌دهی معیارها و ویکور برای رتبه‌بندی گزینه‌ها بهره  می‌برد. داده‌ها از طریق پرسشنامه از مدیران و داده‌های میدانی از تاسیسات بندر ماهشهر جمع‌آوری شده و با استفاده از نرم‌افزارهای پایتون و  SPSSتحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که بازیافت با امتیاز Q=0.08 بهترین گزینه است، در حالی که دفن با Q=0.95 ضعیف‌ترین عملکرد را دارد. این مدل با کاهش اثرات زیست‌محیطی، بهینه‌سازی هزینه‌ها و ایجاد فرصت‌های اجتماعی، به توسعه پایداری کمک می‌کند. یافته‌ها بر لزوم سرمایه‌گذاری در فناوری‌های بازیافت و توسعه برنامه‌های آموزشی برای اقتصاد چرخشی تأکید دارند.