بررسی امید به آینده و میل به برنامهریزی (قابلیت شخصی) افراد ساکن در محلات محروم شهر کرمان: بینشهایی برای تحقیق و سیاستگذاری
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم اجتماعی،دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران (نویسنده مسئول). mamirkafi@uk.ac.ir
2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، دانشگاه شهید باهنرکرمان، ایران h.sajadi@ens.uk.ac.ir
doi
10.22083/scsj.2022.365118.1070چکیده
قابلیت شخصی از مهمترین جنبههای بهزیستی ذهنی است که بر انگیزه و میزان فعالیت و تلاش افراد برای رسیدن به موفقیت و پیشرفت تأثیر میگذارد. هدف پژوهش بررسی قابلیت شخصی ساکنان محلات محروم است. این مفهوم (سازه) در دو بعد «امید به آینده» و میل به «برنامهریزی در زندگی» سنجیده شده است. این پژوهش از نوع پیمایشی است که در آن با استفاده از نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای با 804 نفر از افراد بالای هجده سال ساکن در محلات محروم (404 نفر) و مناطق غیر محروم (400 نفر) شهر کرمان مصاحبه شده است. علاوهبر این بهمنظور مقایسه امید به آینده ساکنان محلات محروم با نمونه کشوری، یافتههای طرح ملی سنجش سرمایه اجتماعی کشور (1394) مورداستفاده قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان داد که میزان امید ساکنان محلات محروم به شکل آشکاری کمتر از میانگین کشوری است. همچنین یافتهها نشان داد سطح قابلیت شخصی ساکنان محلات محروم در دو بعد «امید به آینده» و میل به «برنامهریزی در زندگی»، از ساکنان محلات برخوردار پایینتر است. علاوه بر این نتایج حاکی از آن است که میزان قابلیت شخصی در خود محلات محروم هم متفاوت است و این تفاوت به لحاظ آماری معنیدار است. بررسی تفاوتها در سه محله محروم نشان میدهد که میزان قابلیت شخصی ساکنان آنها در سطح فردی با تحصیلات، درآمد، امنیت، بینظمی اجتماعی و اعتماد و در سطح محله با شاخصهای انباشتی عوامل مذکور بهجز عامل اخیر (اعتماد) همبسته است. سرانجام اینکه متغیر وابسته در سطح فرامحلی با عواملی چون فقر تمرکزیافته، انزوای اجتماعی، رسمی سازی، محیط کسبوکار و شرایط اقتصادی ارتباط دارد.