در جست وجوی فصلِ مشترکِ فرایندهای بازنماییِ تصویری (جستاری نشانه شناختی در تصویر) (نوع مقاله: پژوهشی)
نویسندگان
1 دانشجوى دکتراى هنرهاى تجسمى، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه تهران
doi
http://dx.doi.org/10.29252/rahpooyesoore.4.2.5چکیده
فرایندهای بازنماییِ تصویری از مسئلهسازترین و درعینحال مهمترین موضوعاتی اند که در هنرهای تجسمی با آنها مواجهیم. اندیشمندان بسیاری راجع به آنها سخن رانده و هرکدام از وجهی به این موضوع نگریسته و نظریاتی را ارائه کردهاند و هرکدام از این نظریات نیز باب بحثی را گشوده و منجر به بحثهایی دیگر شده است که گاه بسیار ریشهایاند. ناگفته پیداست که چنین وسعتی ملزممان میکند که در جستاری به فصلِ مشترکِ شماری از اصلیترین این دیدگاه ها بپردازیم. آنچه در این جستار صورت پذیرفته است بررسی شماری از مهمترین این نظریهها بر مبنای نشانهشناسی چارلز سندرز پیرس است؛ به این قصد که دریابیم آیا میتوانیم فصلِ مشترکی، هرچند نه چندان محدود، بینِ این نظریات یافته و آیا نهایتاً می توانیم نوعِ خاصی از مخاطب را تعریف کنیم. نتیجهای که از این جستار حاصل شد این بود که نظریههای مورد بحث مان، نوعِ خاصی از مخاطب را به ما معرفی میکنند که همانا مخاطبی واکنشی است و نمیتواند تغییری در تصویرِ روبه رویش ایجاد کند. فلذا این نظریات، با تمامیِ تفاوتهای ریز و درشتی که دارند، از احوالِ ذهنیِ مخاطبی برایمان میگویند که تصمیم ندارد دستبهکار شده و مناسبات بازنمودی را دگرگون کند. او مخاطبی است اهل اندیشه ورزی و گویی این اندیشه ورزی هیچگاه قرار نیست به کنشی فیزیکی بی نجامد.