فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اینترنت به یکی از ابزارهای مهم ارتباط افراد در جهان امروز تبدیل‌ شده است. دنیای همراه با اینترنت یا زیست‌جهان اینترنتی، ضمن اینکه دارای آثار اجتماعی (ارتباط‌گیری، افزایش مهارت اجتماعی، پیوند به دانش جهانی و استفاده از آن) و اقتصادی (سود، افزایش بازار مالی، کاهش بحران‌های مالی و دسترسی آسان به جهان اقتصاد) است، آثار منفی اجتماعی (بحران‌های فردی و خانوادگی) و فرهنگی (اخلاقی، هنجاری و رفتاری) نیز دارد. اعتیاد به اینترنت و تبدیل‌شدن اینترنت به اوقات فراغت و سبک زندگی زندگیِ افراد و خانواده را با مخاطرات اجتماعی ازجمله فروپاشی خانواده، اختلال‌های اجتماعی ‌ـ‌جنسی، کاهش آرامش اجتماعی و غلتیدن فرد در آنومی روبه‌رو می‌کند. هدف اصلی این پژوهش مطالعۀ اعتیاد به اینترنت در ایران با روش فراتحلیل است. جامعۀ آماری آن 92 سند است که 50 نمونه از آن با ارزیابی کیفیت، اعتبار و روایی آثار علمی به روش نمونه‌گیری غیراحتمالی‌‌ـ‌هدفمند در بازۀ زمانی 1384ـ1400 انتخاب شدند. نتایج نشان می‌دهد که عوامل زمینه‌ای (0.231)، عوامل فرهنگی (0.109)، عوامل خانوادگی (0.348)، ویژگی‌های اینترنت (0.240)، عوامل تربیتی (0.088)، الگوی اجتماعی (0.115)، سبک زندگی (0.186)، آنومی روانی (0.237)، اختلال روانی‌‌ـ‌فردی (0.200)، تاب‌آوری (0.112)، آنومی هویتی (0.147) و سرمایۀ اجتماعی (0.286) با اعتیاد به اینترنت رابطۀ معناداری دارند و در کل 0.318 درصد از آن را تبیین کرده‌اند. آزمون Q نشان داد که میان مطالعات مذکور ناهمگنی (واریانس بین تحقیقات) وجود دارد و برای تعیین سوگیری انتشار و برآورد ناهمگنی بین پژوهش، از متغیرهای تعدیلگر (هویت قومی، نوع جامعۀ آماری) استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که گرایش به اعتیاد به اینترنت در بین گروه قومی فارس (۰٫۳۱ درصد) و گروه قومی مازندرانی (۰٫۲۳ درصد) بیشتر بوده و در بین گروهی قومی فارس و مازندران گرایش بیشتری به اینترنت وجود دارد. از حیث جامعۀ آماری، میزان اعتیاد به اینترنت در میان کاربران کافی‌نت (0.28)، دانشجویان (0.27) و دانش‌آموزان (۰٫۲۴) به‌ترتیب بیشتر بوده و شهروندان عمومی معمولاً کمتر وقت خود را در فضای مجازی سپری می‌کنند.