نحو و معنا: روندها و گرایشهای پژوهشی
نویسندگان
1 استاد، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران
2 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران
3 دانشآموخته دکتری علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22054/jks.2023.75172.1599چکیده
در فضایی که توسعه هوش مصنوعی و تسهیل تعامل بین انسان و ماشین بهطور فزاینده موردتوجه است، چالشهای زبانی بهعنوان نقاطی مهم در این مسیر بیشازپیش خودنمایی میکنند. نقش مهم زبان در انتقال و بازیابی اطلاعات را نمیتوان فارغ از نحو و معنای آن بررسی نمود. تبیین و تشریح پژوهشهای این حوزه از ابعاد کمی و کیفی و درک گرایشهای پژوهشگران میتواند گام مهمی در درک اهمیت نحو و معنا در ساختارهای ارتباطی در محیطهای نوین جستجو و بازیابی اطلاعات باشد. بر همین اساس این مطالعه که از نوع توصیفی - تحلیلی است، با هدف تحلیل کیفی و کمی مطالعات حوزه نحو و معنا در بازیابی اطلاعات انجام شده است. بهمنظور انجام این پژوهش از روش مرور نظاممند آویارد استفاده شد. تحلیل مطالعات این حوزه نشان داد که این مطالعات بر سه محور اصلی نحو و معنا در ارتباط با سازماندهی اطلاعات، بازیابی اطلاعات و جستجوی اطلاعات تمرکز دارند. درمجموع تحلیل مطالعات منتخب نشان میدهد پرداختن به بحث نحو و معنا در ارتباط با سازماندهی اطلاعات و همچنین تبیین و واکاوی وجوه نظری نحو و معنا در بازیابی اطلاعات از مواردی است که نیاز به پژوهش بیشتر، خصوصاً مطالعات بینرشتهای بیشتر از سوی پژوهشگران حوزههای زبانشناسی، علم اطلاعات و علوم رایانه دارد. نتایج پژوهش حاضر میتواند رهنمودهایی برای متخصصان حوزههای مختلفی داشته باشد که بهنوعی با ذخیره و بازیابی اطلاعات سروکار دارند. بهعلاوه محورهای شناساییشده و روشها و رویکردهای بهکار رفته و شکافهای پژوهشی شناساییشده راهگشای پژوهشگران در انجام مطالعات آتی است.