مقایسه پردازش شنیداری و حافظه افراد نابینا و بینا: مرور سیستماتیک

نویسندگان

1 استاد گروه روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

3 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22054/jpe.2023.71794.2532
چکیده

یکی از مهم‌ترین مسائل در افراد نابینا مسئله حافظه و پردازش شنیداری آن‌ها است. هدف از انجام این مطالعه مروری سیستماتیک بر پژوهش‌های صورت گرفته در زمینه وضعیت پردازش شنیداری و انواع حافظه افراد نابینا در مقایسه با افراد بینا بود. روش این پژوهش مروری سیستماتیک بود که 26 مقاله در سال‌های 1388-1400 و 2004-2022 در زمینه پژوهش­های مرتبط با حافظه و پردازش شنیداری افراد نابینا در مقایسه با افراد بینا با استفاده از پایگاه اطلاعات Google scholar، Eric، EBSCO، Science Direct، Scopus، PubMed و همچنین پایگاه­های اطلاعاتی مگیران، مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پورتال جامع علوم انسانی، ایران داک، نورمگز با کلیدواژه‌های نابینایی، آسیب بینایی، پردازش شنیداری، بینا و نابینای مادرزاد استفاده شد و برای بررسی­های سیستماتیک انتخاب شد. یافته­ها نشان داد که از بین 1381 نفر 48 درصد نابینا و 715 بینا مشارکت داشتند. 30 درصد از مطالعات در زمینه حافظه کوتاه‌مدت، 33 درصد در زمینه حافظه شنیداری-کلامی، 15 درصد حافظه کاری، 11 درصد حافظه فضایی، 7 درصد حافظه بویایی و 4 درصد حافظه عددی، به مقایسه بین افراد نابینا و بینا پرداختند. یافته‌ها حاکی از این بود که در کل در حافظه کوتاه‌مدت و حافظه شنیداری-کلامی و حافظه کاری عملکرد افراد نابینا بهتر از افراد بینا بود. در زمینه حافظه فضایی نتایج ناهماهنگ بود و حافظه بویای افراد نابینا و بینا تفاوت معنی‌داری باهم نداشتند. در مورد حافظه عددی نیز عملکرد افراد بینا بهتر بود. در کل بهتر است که پژوهش‌های بیشتری با تمرکز بر یک نوع حافظه صورت گیرد تا تمامی جوانب آن بیشتر مشخص گردد.