تحلیل عوامل موثر بر بروز و تداوم پدیده کولبری در نواحی روستایی استان کردستان

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران.

doi
10.22059/jhgr.2022.332395.1008395
چکیده

پژوهش حاضر، با روشی توصیفی - تحلیلی و با گردآوری داده‌ها از منابع اسنادی در بخش نظری و روش پیمایشی در بخش میدانی به انجام رسید. پژوهش، آمیخته‌ای از روش‌های کمی و کیفی است. در بخش کیفی و در مرحله اول؛ علل و عوامل بروز و تداوم پدیده کولبری در مصاحبه عمیق با مسئولین توسعه‌ای؛ آگاهان محلی و متخصصان علمی مرتبط و کولبران روستایی، شناسایی و با تکنیک تئوری بنیادی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. در بخش کمی نیز، یافته‌های حاصله از بخش کیفی، با آزمون‌های تحلیل عاملی و تحلیل مسیر، مورد تأیید، تعمیم و تحلیل قرار گرفت. اشباع نظری در بخش کیفی در مصاحبه با 46 نفر و توزیع پرسش‌نامه حاصله نیز، در میان 100 نفر از اعضای همین گروه‌ها به روش هدف‌مند، انجام پذیرفت. یافته‌های حاصله حاکی از آن است که 76 ضعف و نارسایی شناسایی شده، در قالب چهار عامل اصلی ضعف سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی توسعه‌ای و مدیریت امنیتی این استان مرزی؛ ضعف در قوانین حمایتی و ضعف در زیرساخت‌های کالبدی موردنیاز توسعه اقتصادی در سطح روستاها؛ نارسایی‌های اجتماعی و فضای نامناسب کسب‌وکار جهت توسعه اقتصادی روستاها و کمبود سرمایه مردم محلی جهت توسعه اقتصادی و اشتغال‌زایی، به‌عنوان عوامل اصلی بروز و تداوم پدیده کولبری در استان، جای گرفتند. در این میان نیز، عامل ضعف سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی توسعه‌ای و مدیریت امنیتی این منطقه مرزی و سپس، کمبود سرمایه مردم محلی جهت توسعه اقتصادی و اشتغال‌زایی در نواحی روستایی، اثرگذارترین موانع شناسایی شده در راستای حذف پدیده کولبری و تداوم وضع نامطلوب موجود در سطح منطقه می‌باشند.