ثبت و تحلیل نقش ستارگان موسیقی پاپ و رپ ایرانی در هویت‌یابی و جامعه‌پذیری هواخواهان نوجوان ایرانی در شبکه اجتماعی اینستاگرام (موردمطالعه: امیرحسین تتلو و سید حسین موسوی (ملقب به تهی))

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی (نویسندۀ مسئول)

2 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22083/scsj.2021.144756
چکیده

در ایران ستارگان موسیقی پاپ و رپ تأثیرات خاصی بر جماعت‌­های هواخواه جوان و نوجوان از حیث هویت‌­یابی، سبک زندگی و الگوهای مصرفی بر جای گذاشته‌­اند. هدف پژوهش پیش رو ثبت و تحلیل نقش ستارگان موسیقی پاپ و رپ ایرانی در هویت‌­یابی و جامعه‌­پذیری هواخواهان نوجوان ایرانی در شبکۀ اجتماعی اینستاگرام بود. این پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد کیفی قوم‌­نگاری مجازی صورت گرفت. یافته‌­های پژوهش نشان داد که به‌طورکلی تتلو و تهی از شگردهای رسانه­‌ای متفاوتی برای اثرگذاری بر هواخواهان نوجوان استفاده کرده­اند. نمایش زندگی خصوصی خود در اینستاگرام و مورد خطاب قرار دادن فالوورهایش به‌عنوان تتلیتی، به‌کاربردن الفاظ زشت و خارج از عرف و کنش­های هنجارگریز بخشی از شگردهای رسانه­‌ای «تتلو» برای اثرگذاری بر جماعت هواخواه بوده است. این در حالی است که «تهی» به میانجی شگردهای رسانه­ای دیگری نظیر برقراری ارتباط گرم و صمیمی با هواخواهان و در معرض دید گذاشتن قلمرو خصوصی زندگی خویش سعی کرده است بر هواخواهان خویش اثر بگذارد. یافته‌­های پژوهش همچنین نشان داد که پاسخگویی هواخواهان به نیازهای روان‌شناختی و عاطفی از مهم­‌ترین علل هواخواهان برای گرایش به موسیقی پاپ و رپ و ستاره‌­های موسیقی در این ژانر است. ذائقۀ موسیقایی جوانان به تأسی از عادت‌واره‌شان به دنبال برطرف‌کردن خلأهای روانی است که این امر در جهان موسیقای خیالی به امری ممکن و در دسترس بدل می­‌شود. درواقع، علاقۀ جوانان به سبک موسیقی خاص و آهنگ­‌های خاص، درنهایت، به خود ستارۀ موسیقی تسری پیدا می­کند و در درازمدت این امر به پیروی از کنش­‌ها و گفتارهای ستارۀ موسیقی محبوب خود منجر می­‌شود.