فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نوصدرائیان، که از آن‌ها به‌عنوان جریان پُرقوت فلسفی در ایران معاصر یاد می‌شود، در واکنش به بحران‌های فکری دهۀ 30 و برای ارائۀ رویکردی فعالانه از دین در دوران مدرن برای زیست بشر پا به عرضه ظهور گذاشته‌اند.‌ ایشان، با توجه به مقتضیات زمان، دغدغۀ آن را داشته‌اند که وحی را برای اجتماع مؤمنان، به جهت ضرورت احیای حیات باطنی در عالم دینی، به اشتراک گذارند تا زمینۀ مدینۀ فاضلۀ شیعه و ظهور حضرت مهدی (عج) را فراهم کنند. بر همین اساس، مقالۀ پیش‌رو در چارچوب تحلیلی «دستگاه فکری حکمت متعالیه» با هدف بازخوانی مفهوم زیست فرهنگی، که مهم‌ترین مشکل سیاستی کشور است، به این پرسش پاسخ می‌دهد که زیست فرهنگی در اندیشۀ نوصدرائیان، با توجه به انسان‌شناسی نوصدرایی (به‌طور خاص اعتقاد به انسان متعالی در این منظومۀ فکری)، بر چه دال نظری‌ای استوار است. از همین‌رو، فرضیۀ این پژوهش بر این نکته استوار است که، به‌تبع زیربنایی‌بودن مفهوم فرهنگ و اصالت آن در این جریان فکری، «کرامت» را می‌توان دال نظری در این جریان فکری دانست. داده‌های به‌دست‌آمده از مطالعۀ موضوع پژوهش و منابع و دیدگاه‌های اصحاب حکمت متعالیه تأیید می‌کنند که نظریۀ «کرامت» و عدالت دال مرکزی در مفهوم فرهنگ است و «زیست فرهنگی» در اندیشۀ این جریان فکری با عناصر‌، عوامل و روش‌‌های خاص خود محقق می‌شود. این مقاله با روش توصیفی ‌ـ ‌تحلیلی و با تجزیه‌وتحلیل داده‌ها به روش کتابخانه‌ای انجام شده است.