پیشرانهای تغییر در سبک زندگی خانوادۀ ایرانی
نویسندگان
1 دانشآموختۀ دکتری آیندهپژوهی دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، پژوهشگر اندیشکده مهرستان (نویسنده مسئول)
2 دانشآموختۀ دکتری علوم سیاسی گرایش جامعه شناسی، دانشگاه شاهد
doi
10.22083/scsj.2021.142066چکیده
خانواده یکی از کلیدیترین نهادهای اجتماعی است که تقریباً در تمامی ابعاد و مؤلفههایش ـ از ماهیت شکلگیری و مفهوم گرفته تا ساختار، نقش و کارکردهای درونی و بیرونی ـ در طول تاریخ و در جوامع مختلف دستخوش تحولات متعددی قرار گرفته است. هرچند روندهای همسویی در خصوص تغییرات خانواده در سراسر جهان مشاهده میشود، اما نوع، سرعت و میزان غالب تغییر و تحولات مؤلفههای مربوط به خانواده در جوامع مختلف یکسان نبوده و به بسیاری از عوامل تاریخی، اقتصادی، فنّاوری، اجتماعی و فرهنگی بستگی داشته است. شناسایی تحولات این حوزه، روندهای موجود و پیشرانهای تأثیرگذار بر تحولات آتی این نهاد نهتنها برای سیاستگذاران بلکه برای بسیاری از نهادهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بسیار ارزشمند است. در این مقاله، با مطالعات کتابخانهای و مصاحبۀ عمیق، تغییرات خانوادۀ ایرانی از حیث ماهیت، ساختار، کارکرد و سبک زندگی در طول نیم قرن گذشته دستهبندی و توصیف شدهاند و مؤلفهها و پیشرانهای عمدۀ تأثیرگذار بر تحولات آتی این حوزه شناسایی شدهاند. آگاهی از پیشرانهای شکلدهندۀ آینده گام مهمی در ارزیابی هزینهـ منفعت مفاد طرحهایی است که قرار است مبنای خطمشیگذاری در سطوح مختلف قرار گیرند.
