حکمرانی مطلوب در نظام آموزش و پرورش کشور: یک پیمایش ملی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی دانشگاه تهران ، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/jstp.2025.11948.1875
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت موجود حکمرانی مطلوب آموزش و پرورش در سطح ملی انجام شد. روش پژوهش، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کارکنان ستادی و صفی نظام آموزش و پرورش کشور بودند که با استفاده از نمونه‌‌‌‌گیری خوشه‌‌‌‌ای(خوشه‌‌‌‌های استانی) تعداد 3434 نفر انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفتند. برای گردآوری داده‌‌‌‌ها از پرسشنامه حکمرانی آموزش و پرورش با مولفه‌‌‌‌های: پاسخ‌‌‌‌گویی، قانون‌‌‌‌مداری، شفافیت، مسئولیت‌‌‌‌پذیری، کنترل فساد؛ کارایی و اثربخشی؛ مشارکت و تمرکززدایی؛ وفاق عمومی، عدالت و برابری، اخلاق‌‌‌‌مداری؛ دانایی محوری و توانمندسازی استفاده شد. پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت و ضریب آلفای بدست آمده نشان از پایایی قابل قبول دارد. روایی ابزار مورد استفاده با استفاده از روایی سازه (تحلیل عاملی تاییدی مرتبه دوم) بررسی شد و نتایج، نشان از تایید روایی ابزار دارد. یافته‌‌‌‌های پژوهش نشان داد وضعیت موجود حکمرانی آموزش و پرورش به صورت معنی‌‌‌‌دار پایین‌‌‌‌تر از سطح متوسط قرار دارد. در میان مولفه‌‌‌‌های حکمرانی مطلوب، صرفاً مؤلفه مسئولیت‌‌‌‌پذیری و مؤلفه اخلاق‌‌‌‌مداری در سطح متوسط قرار داشت. نتایج آزمون فریدمن نیز نشان داد اهمیت مولفه‌‌‌‌های: مسئولیت‌‌‌‌پذیری؛ اخلاق‌‌‌‌مداری؛ مشارکت؛ کارایی؛ قانون‌‌‌‌مداری؛ وفاق عمومی؛ تمرکززدایی؛ پاسخگویی؛ اثربخشی؛ دانایی‌‌‌‌محوری؛ کنترل فساد؛ شفافیت؛ عدالت و برابری و توانمندسازی به ترتیب از اهمیت برخوردار می‌‌‌‌باشند.