مطالعۀ مردم شناختی نقش تسهیلگرایانۀ مصلحان و معتمدین اجتماعی ایل ارکوازی در حل دعاوی
نویسندگان
1 استادیار گروه مردم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مردم شناسی دانشگاه آزاد اسلا می واحد تهران مرکزی
doi
10.22034/farhang.2022.159662چکیده
ایلات و عشایر از مهمترین ارکان زندگی اجتماعی ایران به شمار میروند. جامعۀ ایلی ایران یکی از گستردهترین اشکال زندگی اجتماعی است که نقش مهمی در تحولات سیاسی و اجتماعی ایران ایفا کرده است. بررسی تاریخ ایران نشان میدهد که ایلات و عشایر نقش عمدهای در انسجام اجتماعی کشور داشته و بسیاری از حکومتها، مانند غزنویان، صفویان، افشاریه و قاجاریه منشأ ایلی و قبیلهای داشتهاند. آنها همچنین با داشتن سهم عمدهای از جمعیت، عاملی تأثیرگذار در صحنۀ معادلات سیاسی و اجتماعی و اقتصادی بودهاند. پژوهش حاضر با هدف بررسی مردمشناختی نقش تسهیلگرایانۀ مصلحان و معتمدین اجتماعی ایل ارکوازی به عنوان یکی از بزرگترین ایلات استان ایلام انجام شده است. روش تحقیق این پژوهش، قومنگاری و روش گردآوری اطلاعات، مشاهدۀ مشارکتی و مصاحبههای نیمهساختاریافته با بزرگان، مصلحان و معتمدین؛ همچنین مطالعات کتابخانهای بوده است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که بزرگان هر قوم و قبیله با توجه به دانشی که در زمینههای اجتماعی محل سکونت خود دارند میتوانند نقش مهمی در حل اختلافات شهرنشینان و روستاییان داشته باشند. خونبس، ازدواجهای پردردسر و همراه با درگیری (به علت تعدد خواستگاران)، اعتراض به احکام قضائی، تعیین نمایندۀ قوم جهت انتخابات مجلس و شورای اسلامی شهر و روستا، داوری در دعاوی و حضور مستمر در سختیهای قوم و قبیله تا رفع بسیاری از مشکلات بزرگ، از موارد ورود مصلحان و معتمدان اجتماعی جهت تسهیلگری است.