تأثیر منابع معدنی و آلی فسفر و آنزیم فیتاز بر عملکرد تولید، کیفیت تخممرغ و قابلیت هضم ظاهری و حقیقی ایلئومی فسفر در مرغهای تخمگذار
نویسندگان
1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران. رایانامه:
2 مرکز تحقیقات تکمعدهایها، دانشگاه مسی، نیوزیلند. رایانامه: M.Abdollahi@massey.ac.nz
3 نویسنده مسئول، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران. رایانامه: s.moradi@razi.ac.ir
4 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران. رایانامه: torki@razi.ac.ir
5 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران. رایانامه: a.khatibjoo@ilam.ac.ir
doi
10.22059/jap.2025.383395.623805چکیده
هدف: این آزمایش بهمنظور بررسی تأثیر منابع فسفر و آنزیم فیتاز بر عملکرد تولید، کیفیت تخممرغ و تعیین ضرایب قابلیت هضم فسفر در مونو و دیکلسیمفسفات و پودر گوشت و استخوان در مرغهای تخمگذار انجام شد. روش پژوهش: از تعداد 288 قطعه مرغ تخمگذار سویه لوهمن (LSL-lite) در قالب آزمایش فاکتوریل 2×3 با سه منبع فسفر (پودر گوشت و استخوان، مونو کلسیمفسفات و دیکلسیمفسفات) و دو سطح آنزیم (بدون آنزیم، با 400 واحد آنزیم فیتاز در کیلوگرم جیره)، بر پایه طرح کاملاً تصادفی با شش تیمار، هشت تکرار و شش مرغ در هر تکرار از سن 50 تا 62 هفتگی استفاده شد. قابلیت هضم ظاهری و حقیقی ایلئومی و ابقای ظاهری فسفر با استفاده از جیرههای نیمهخالص بر پایه ذرت اندازهگیری شد. یافتهها: ضرایب قابلیت هضم حقیقی ایلئومی فسفر در دی و مونوکلسیمفسفات و پودر گوشت و استخوان، بهترتیب 0/44، 4/43 و 7/40 درصد در مرغهای تخمگذار در سن 62 هفتگی بود و این ضرایب در جیرههای دارای مونو و دیکلسیمفسفات بیشتر از پودر گوشت و استخوان بود و افزودن آنزیم فیتاز قابلیت هضم فسفر را افزایش داد (05/0P<). اثرات متقابل منبع فسفر و آنزیم فیتاز بر تولید، وزن و توده تخم و همچنین مصرف خوراک معنیدار بود (05/0P < )، بهطوریکه درصد تولید تخم در مرغهای تغذیهشده با دیکلسیمفسفات حاوی فیتاز و پودر گوشت و استخوان حاوی فیتاز ، بیشتر از مرغهای تغذیهشده با جیره حاوی دیکلسیمفسفات و مونو کلسیمفسفات حاوی آنزیم فیتاز بود (05/0P <). افزودن فیتاز به جیره حاوی دیکلسیمفسفات، تولید و وزن تخممرغ را افزایش داد (05/0P <). نسبت به سایر گروهها، مرغهای تغذیهشده با جیره دارای مونوکلسیمفسفات با و بدون آنزیم فیتاز بیشترین مصرف خوراک را داشتند (05/0P <). نسبت به سایر گروهها، وزن تخم در مرغهای تغذیهشده با جیره دارای مونوکلسیمفسفات مشاهده شد (05/0P <). توده تخممرغ تولیدی در پرندگان تغذیهشده با مونو کلسیمفسفات و دیکلسیمفسفات به همراه آنزیم فیتاز، کمتر از سایر تیمارهای آزمایشی بود (05/0P<). در مقایسه با جیره بدون آنزیم فیتاز، افزودن آنزیم فیتاز و در مقایسه با پودر گوشت و استخوان، گنجاندن مونو و دیکلسیمفسفات در جیره، رنگ زرده را بهبود بخشیدند (05/0P<). نتیجهگیری: به طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از دی و مونو کلسیمفسفات در جیرههای مرغهای تخمگذار بهتر از پودر گوشت و استخوان میباشد و آنزیم فیتاز بر قابلیت هضم فسفر و تولید تخممرغ در جیرههای دارای دیکلسیمفسفات و پودر گوشت و استخوان تأثیرگذارتر بود.
