فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر باهدف تدوین و تعیین اثربخشی برنامه پشتیبانی مجازی بر رفتارهای چالش‌برانگیز و مهارت­های اجتماعی ­کودکان مبتلا به اُتیسم با عملکرد بالا، انجام شد. روش‌ پژوهش ترکیبی بود. در بخش کیفی، 14 متخصص به روش نمونه­گیری هدفمند، به­عنوان مشارکت‌کننده انتخاب شدند. به روش کدگذاری نظری، برنامه پشتیبانی مجازی در 11 هدف تدوین شد. در بخش کمی، روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش­آزمون- پس­آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی کودکان پسر 7 تا 11 ساله با اختلال اُتیسم مراجعه‌کننده به مراکز درمانی و توان‌بخشی پدیده و رهیاب شهر تهران در سال 1399 بود. از بین آن‌ها 20 نفر به روش نمونه­گیری هدفمند، انتخاب و به­صورت تصادفی در 2 گروه آزمایش (10 نفر) و گروه کنترل (10 نفر) گمارده شدند. افراد گروه آزمایش، به مدت 13 جلسه (هر هفته 2 جلسه)، برنامه پشتیبانی مجازی را دریافت کردند؛ گروه کنترل 2 ماه در لیست انتظار قرار گرفت. ابزار سنجش شامل پرسشنامه­های رفتارهای چالش‌برانگیز بودفیش و همکاران (2000) و مهارت­های اجتماعی گرشام و الیوت (1990)، بود. داده­ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیره و چندمتغیره تحلیل شد. یافته­های حاصل از پژوهش نشان داد که برنامه پشتیبانی مجازی بر کاهش رفتارهای چالش‌برانگیز و بهبود مهارت­های اجتماعی افراد گروه آزمایش، تأثیر معناداری داشت (001/0>P)؛ بنابراین، پیشنهاد می­شود تا روان­شناسان و مربیان حوزه کودکان مبتلا به اُتیسم، از برنامه پشتیبانی مجازی در جهت توانمندسازی، مدیریت و کاهش مشکلات روان­شناختی این کودکان و کمک به والدین آن‌ها، بهره ببرند.