فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پارک‌های علم و فناوری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سازمان‌های واسطه‌ای در بوم‌سازگان نوآوری ایران، نقشی کلیدی در تجاری‌سازی فناوری، ارتقای همکاری‌های دانشگاه و صنعت و توسعه اقتصاد دانش‌بنیان ایفا می‌کنند. بااین‌حال، توسعه و کارکرد این نهادها با چالش‌های متعددی مواجه است که کارایی و اثرگذاری آن‌ها را محدود می‌سازد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و ماهیت کاربردی و نیز با بهره‌گیری از چارچوب تحلیل نهادی و توسعه (IAD)، به شناسایی و واکاوی چالش‌های اصلی پارک‌ها در ایران می‌پردازد؛ سپس با صورت‌بندی این چالش‌ها در قالب چهار دسته، برای هر دسته مجموعه‌ای از مداخلات نهادی و اهرم‌های سیاستی متناظر در سه سطح عملیاتی، انتخاب جمعی و تأسیسی پیشنهاد می‌دهد. داده‌های پژوهش از طریق منابع ثانویه و اولیه (مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته با 22 نفر از خبرگان) گردآوری شده و با تحلیل محتوای کیفی و فرآیند کدگذاری با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA، تصویری جامع از وضعیت موجود ارائه می‌شود. همچنین، این پژوهش به لحاظ زمانی در نیمه اول سال 1404 انجام شده و قلمرو مکانی آن تمامی پارک‌های علم و فناوری کشور بوده است. نتایج نشان می‌دهد مسئله اصلی پارک‌ها «کسری نهادی» ناشی از ناهم‌راستایی قواعد با بافتار است که در چهار بعد درهم‌تنیده بروز می‌کند: ابهام مأموریت و چندمتولی‌گری در حکمرانی، فقدان قواعد عملیاتی و خدمات استاندارد در اجرا و زیرساخت، ناتوانی یادگیری نهادی و کمبود شایستگی‌های تسهیل‌گری در سرمایه انسانی، و ضعف هم‌ترازی منافع/تقاضای فناورانه در شبکه. راه‌حل، بسته‌ای از مداخلات هم‌زمان در سه سطح IAD است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به‌عنوان مرجع سیاستی برای نهادهای تصمیم‌گیر، مدیران پارک‌ها و بازیگران بخش خصوصی در بهبود حکمرانی و عملکرد پارک‌های علم و فناوری مورد استفاده قرار گیرد. .