تفکیک زون مخزن هیدروکربنی با استفاده از داده های لرزه نگاری سه بعدی، چاه و پارامترهای ژئومکانیکی در یکی از میادین نفتی جنوب ایران

نویسندگان

1 موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران

2 استاد- موسسه ژیوفیزیک دانشگاه تهران

doi
10.22107/jpg.2022.348683.1170
چکیده

تفکیک پتانسیل زون‌های مختلف یک مخزن هیدروکربنی یکی از چالش‌های مطرح برای محققین در این حوزه است. تاکنون رهیافت‌های مختلفی در زمینه زون‌بندی مخزن هیدروکربنی ارائه شده است. در این میان سئوالی که مطرح می‌شود این است که آیا با استفاده از پارامترهای ژئومکانیکی می‌توان زون‌های مختلف یک مخزن را به لحاظ پتانسیل هیدروکربنی از یکدیگر تفکیک نمود؟ برای مثال آیا می‌توان در یک مخزن هیدروکربنی ماسه سنگی، زون‌های  ماسه‌ای و شیلی را از یکدیگر تفکیک کرد؟ در این تحقیق برای پاسخ به این سؤال برآن شدیم که با محاسبه پارامترهای ژئومکانیکی درک مناسبی از تفاوت رفتار ژئومکانیکی زون مخزنی و غیرمخزنی را به دست آوریم. به این منظور برای به دست آوردن پارامترهای ژئومکانیکی از داده‌های لرزه‌ای سه‌بعدی یکی از میادین نفتی جنوب ایران به همراه داده‌های چهار حلقه چاه موجود استفاده شد. ابتدا وارون‌سازی بر روی داده‌های لرزه‌ای سه‌بعدی پیش از برانبارش انجام شد و سه پارامتر، امپدانس‌های صوتی S ، P و چگالی استخراج گردید. سپس با استفاده از نتایج مرحله وارون‌سازی، پارامترهای ژئومکانیکی شامل مدول‌های الاستیک، ضرایب لامه و ضریب شکنندگی مخزن مورد محاسبه قرار گرفت. در مرحله بعد با استفاده از پارامترهای ژئومکانیکی محاسبه شده، زون مخزنی به خوبی از زون غیرمخزنی به لحاظ پتانسیل هیدروکربنی در مقاطع زمانی تفکیک شد. پارامترهای ژئومکانیکی محاسبه شده با استفاده از نمودارهای نقطه‌ای و مقایسه با نگاره‌های یکی از چاه‌های موجود که از فرایند محاسبات کنار گذاشته شده بود مورد صحت سنجی قرار گرفت. در نتیجه مقدار همبستگی برای امپدانس صوتی بیش از ۹۰ درصد به دست آمد.