راهبردهای دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران در قبال چالشهای سیاسی، امنیتی اقلیم کردستان
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای گروه روابط بین الملل، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
2 دانشیار گروه روابط بین الملل، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
3 دانشیار گروه علوم سیاسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2025.530556.4286چکیده
دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران همواره به عنوان ابزاری کلیدی در مدیریت چالشهای سیاسی و امنیتی پیرامونی، به ویژه در قبال اقلیم کردستان عراق، به کار گرفته شده بود. اقلیم کردستان، به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک، مرزهای مشترک با ایران، و حضور گروههای مخالف نظام جمهوری اسلامی، همواره چالشهای امنیتی متعددی را برای ایران ایجاد کرده بود. جمهوری اسلامی ایران با اتخاذ راهبردهایی نظیر تعامل دیپلماتیک با رهبران اقلیم، تقویت همکاریهای امنیتی با دولت مرکزی بغداد، و مقابله با نفوذ بازیگران خارجی مانند آمریکا و رژیم صهیونیستی، تلاش کرده بود تا ضمن مدیریت بحرانهای منطقه، امنیت ملی خود را حفظ و ثبات منطقهای را تقویت کند. در این میان، تمایل برخی دولتهای خارجی برای دامن زدن به بحرانهای امنیتی در اقلیم و حمایت از گروههای تجزیهطلب، به پیچیدگی معادلات امنیتی افزوده بود. سوالی که در این مقاله مطرح شده است این است که چگونه راهبردهای دیپلماسی دفاعی ایران در مواجهه با تهدیدات سیاسی و امنیتی اقلیم کردستان، به مدیریت بحرانها و حفاظت از امنیت ملی کمک کرده است؟ یافتهها نشان داده است که ایران با تاکید بر گفتوگو، اعتمادسازی و همسویی امنیتی با بغداد و اقلیم کردستان، توانسته است تهدیدات ناشی از حضور گروههای مسلح مخالف و تحرکات بازیگران فرامنطقهای را تا حد زیادی کنترل کند. نتایج حاکی از آن است که دیپلماسی دفاعی ایران توانسته است مانع از گسترش بیثباتی در مرزهای مشترک شود و از ظرفیت روابط چندجانبه برای کاهش تأثیر نفوذ سیاسی و نظامی خارجی استفاده کند.