آسیبشناسی تبادل فناوری در بستر شبکه فنبازار ملی ایران
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری تخصصی جغرافیای طبیعی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 مدیر امور مطالعات نظری مرکز رصد دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تهران، ایران
3 استادیار، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تهران، ایران
4 استادیار دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی ، تهران، ایران
doi
10.22034/jstp.2025.11979.1892چکیده
با توجه به اهمیت اشاعه و بهکارگیری فناوری در ارتقای نظام علم و فناوری، تبادل فناوری بهعنوان سازوکاری مهم برای برطرف کردن شکاف میان پژوهش و تجاریسازی و کاربردیسازی پیشرفتهای علمی مورد توجه قرار گرفته است. یکی از اقدامات مرتبط با این موضوع در کشور، راهاندازی شبکه فنبازار ملی ایران از سال ۱۳۸۱ توسط پارک فناوری پردیس با هدف تسهیل تبادل فناوری و بههمرسانی عرضه و تقاضای فناوری در زیستبوم علم و فناوری، بوده است. پیرو توسعه کمی زیرساختهای این شبکه و راهاندازی فنبازارهای منطقهای و تخصصی و کارگزاریهای تجارت فناوری، ضروری است ارتقای اثربخشی این شبکه در تسهیل تبادل فناوری مورد توجه قرار گیرد. این پژوهش با هدف تحلیل انتقادی و آسیبشناسی عملکرد شبکه فنبازار ملی ایران و ارائه راهبردهای سیاستی برای ارتقای نقش آن در تبادل فناوری انجام شده است. دراینراستا با اتخاذ رویکرد پژوهش کیفی، ابتدا مصاحبههای نیمهساختاریافته با 15 خبره صورت پذیرفت و سپس تحلیل محتوای مصاحبهها در قالب ۳۰ مقوله محوری، ۹ مقوله یکپارچهساز و سه بعد زیستبوم، سیاستگذاری و اجرا انجام شد. براساس یافتههای پژوهش، چالشها اصلی فراروی ارتقای نقشآفرینی شبکه فن بازار ملی ایران عبارتاند از: چالشهای ساماندهی کارگزاریها، وجود سامانههای موازی در حوزه بههمرسانی، عدم تکمیل زیرساختهای بازار فناوری، عدم تبدیل موضوع بههمرسانی در بستر شبکه فنبازار به یک موضوع ملی، عدم تحقق نظارت و یادگیری در چرخه سیاست، ضعف در راهبری اجرایی و تنظیم روابط، عدم توازن در توسعه انواع فنبازارها، توسعه ناکافی سامانه شبکه فنبازار و عدم تکمیل نظام ارزیابی و رتبهبندی کارگزاریها.
