فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

معماری به عنوان یکی از عرصه‌های ارتباطی انسان و فضا و کیفیتی که فرد در طول زندگی خود با آن درگیر است، یکی از تاثیرگذارترین عناصر بر میزان لذت فردی است. یکی از الگوهای مناسب معماری لذت‌بخش در معماری ایران، بی‌تردید معماری عصر صفوی بوده است که دارای ویژگی مردم‌واری است. به این معنی که برای فردی که در آن زیست می‌کرده و یا از آن بهره می‌برده ساخته شده است. علاوه بر این مجموعه بناهای اجتماعی همه در یک کانتکست کلی بر پایه بازار قرار می‌گرفته که نیازهای مختلف مردم را پاسخگو باشد. این پژوهش با هدف مطالعه مفهوم لذت صدرایی در کالبد تاریخی بازار اردبیل، از طریق تحلیل پرسشنامه در دو مرحله، به این سوالات پاسخ خواهد داد: آیا شهروندان از حضور در فضای بازار قدیمی احساس لذت می‌کنند؟ آیا این احساس لذت با ویژگی‌های کالبد بازار تاریخی ارتباط دارد؟ و این ارتباط با کدام عوامل و به چه میزان است؟ طبق نظرسنجی نگارنده، در بازار اردبیل راسته قیصریه و راسته برنج‌فروشان در میان مخاطبین از امتیاز بالاتری در زمینه زیبایی‌شناسی لذت برخوردارند. به این معنی که مخاطبین در مقایسه با بخش‌های دیگر، از بودن در این دو قسمت بازار لذت بیشتری می‌برند.در نظرسنجی دوم، متخصصان معماری وجود نورگیرهای در سقف‌های گنبدی را به عنوان تاثیرگذارترین مولفه کالبدی بازار اردبیل در لذت مخاطب انتخاب کرده‌اند. نورگیرهایی که به فاصله معین و ثابتی در کنار هم و در یک خط قرار گرفته‌اند و در ساعات میانی روز، تصویری زیبا از ورود اشعه‌های خورشید به نمایش می‌گذارد.