فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با ظهور و انتشار یک دین و آیین توسط یک پیامبر و بعد از آن حرکت مبلغان و پیروان آن دین به چهار طرف محل نخست خود، جغرافیای آن گسترش پیدا می‌کند و قلمرو مشخص شده ای را در بر می گیرد و در طول زمان پیروان آن دین آثاری در سرزمین های مختلف بر جای می گذارند. از جمله ادیان که دارای جغرافیای وسیعی بود، آیین مانی پیامبر ایران باستان است. این دین و پیامبر آن یکی از شگفتی های جهان باستان است که تفکر او بسیار جهان شمول و دارای ویژگی های خاصی بود. مؤسس آیین مانویت در سرزمین بابل از خانواده ای دارای نژاد پارت برخاست. سپس بین النهرین و سرزمین ایران و همچنین در شرق در هند و آسیای مرکزی و حتی تا چین و در غرب در آسیای صغیر و شمال افریقا و اسپانیا و ایتالیا تا فرانسه و آلمان و به طور کلی شرق و غرب جهان را به‌خاطر آزار و اذیت های پادشاهان ایران و امپراتوران روم و خلفای عرب در بر گرفت. این تحقیق که به شیوه توصیفی_تحلیلی نگاشته شده است هدف از آن نشان دادن پهنه جغرافیایی نفوذ و گسترش آیین مانویت در جهان قدیم است و اهمیت و ضرورت آن آشکار شاختن قدرت حرکت یک دین ایرانی در غرب و شرق دنیای باستان می‌باشد.