شناسایی چالشهای بهرهبرداری از اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه در صنایع منتخب
نویسندگان
1 دانشیار سیاستگذاری علم و فناوری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران.
2 دانشآموخته مهندسی شیمی، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران
3 استادیار مهندسی مکانیک ، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران.
4 دانشآموخته دکترای مدیریت فناوری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران
doi
10.22034/jstp.2025.11919.1862چکیده
یکی از ابزارهای حمایتی از پروژههای تحقیق و توسعه که اخیراً به سبد ابزارهای حمایتی بوم سازگان علم و نوآوری کشور اضافه گردیده است، برنامه اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه، موضوع بند «ب» ماده 11 قانون جهش تولید دانشبنیان است. با توجه به گذشت بیش از دو سال از برنامه یاد شده لازم است که پیادهسازی برنامه یاد شده در صنایع مختلف مورد بررسی قرار گیرد. در این مقاله با استفاده از روش کیفی تحلیل مضمون، چالشهای بهرهبرداری از برنامه اعتبار مالیاتی در پنج صنعت منتخب (فناوری اطلاعات و ارتباطات، دارو و فراوردههای تشخیص و درمان، مواد شیمیایی، تجهیزات و ماشینآلات سنگین و برق و الکترونیک) در قالب پنج مضمون یکپارچه ساز اختصاصی (عدم پوشش کامل هزینههای نیروی انسانی، هزینههای غیرمستقیم، هزینه تجهیزات، تحقیق و توسعه محور نبودن و انعطاف ناپذیری فرایند ارزیابی هزینه کرد) و سه مضمون یکپارچه ساز مشترک (عدم اعتماد به سازمان امور مالیاتی، کاربرپسند نبودن سامانه اعتبار مالیاتی و عدم وجود ساز و کارهای هدایت پروژههای تحقیق و توسعه) شناسایی شده و به دنبال آن پیشنهادات سیاستی بهمنظور رفع این چالشها پیشنهاد گردیده است.به منظور رفع این چالشها از یک سو لازم است که دست اندرکاران برنامه اعتبار مالیاتی بازنگری سرفصلهای هزینه کردی قابل پذیرش در برنامه اعتبار مالیاتی با توجه به ویژگیهای پروژههای صنایع مختلف را در دستور کار قرار دهند و از طرف دیگر فعالیتهای حمایتی از اجرای برنامه را مدنظر قرار دهند. از جمله این فعالیتها می توان به بازبینی فرایندهای اجرایی سامانه موجود، راه اندازی ساز و کارهای جهتدهی به پروژههای تحقیق و توسعه در راستای اخذ پدیرش در برنامه اعتبار مالیاتی و تهیه و به روز رسانی فهرست پروژههای دارای اولویت ملی اشاره نمود. تنها در این صورت است که میتوان انتظار داشت برنامه اعتبار مالیاتی منجر به افزایش شدت تحقیق و توسعه در کشور گردد.
