گونه شناسی نوآوری اجتماعی در انرژی تجدیدپذیر ایران
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2 استادیار پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری سیاست گذاری علم و فناوری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
4 استادیاردانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
doi
10.22034/jstp.2025.11934.1869چکیده
نوآوری اجتماعی در انرژی به عنوان ابتکاری که به گذار انرژی کمکربن، توانمندسازی مدنی و اهداف اجتماعی کمک میکند، ضروری است. این مقاله با فراتر رفتن از دیدگاههای محدود در مورد نوآوری اجتماعی، این سوال را مطرح میکند که چگونه میتوان تنوع نوآوری اجتماعی را در بخش انرژی مورد بررسی قرار داد. برای تحقق این هدف، مطالعه از رویکرد کیفی مبتنی بر مطالعه گزارشهای سایت سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) و مصاحبه نیمساختاریافته با 16 متخصص حوزه انرژیهای تجدیدپذیر بهره گرفته است. برای تحلیل دادههای مصاحبهها از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد کدگذاری موضوعی استفاده شد. پژوهش حاضر با بهرهگیری از دو منظر بازیگران (دولتی، خصوصی و جامعه مدنی) و تجلیات (انجام، تفکر و سازماندهی) به توسعه یک گونهشناسی از نوآوریهای اجتماعی حوزه انرژی تجدیدپذیر میپردازد و سپس با نقشهبرداری از فعالیتها و ابتکارات در ایران، این گونهشناسی را مورد بررسی قرار میدهد. یافتههای این پژوهش حاکی از عدم تعادل نقشآفرینی بازیگران مختلف (به ویژه جامعه مدنی) در نوآوریهای اجتماعی حوزه انرژی تجدیدپذیر میباشد. همچنین یافتهها با توصیف وضعیت توزیع ابتکارات این حوزه در تجلیات مختلف، توصیههایی را به سیاستگذاران این حوزه ارائه میکند.
