دستهبندی مسئولیتهای پلتفرمها از منظر «حکمرانی بر پلتفرم» ؛ مطالعه موردی: پلتفرمهای فروش و توزیع برخط دارو
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد دانشبنیان، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران
2 استادیار گروه سیاست نوآوری و آینده نگاری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری مدیریت فناوری، دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه امیرکبیر، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری تصمیم گیری و خط مشی گذاری عمومی، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران
5 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/jstp.2025.11928.1865چکیده
گسترش کاربرد پلتفرمها در تمامی جنبههای زندگی بشری و مشخص شدن تبعات آن بر فضای حکمرانی و سیاستگذاری کشور، بررسی چالشها و مسئولیتهای آنها را ضروری مینماید. پژوهش حاضر ضمن بررسی موردی «پلتفرمهای فروش و توزیع برخط دارو» با استفاده از روش تحلیل مضمون، مسئولیتهای پلتفرمها را احصا و دستهبندی نموده است. برای جمعآوری اطلاعات اولیه، تعداد 20 مصاحبه با صاحبنظران، متخصصان و ذینفعان تنظیم و پس از هر مصاحبه مضامین مربوطه استخراج و برای مصاحبههای بعدی برنامهریزی شد. در این مرحله 68 مضمون اصلی احصا شد که نهایتا 22 مضمون سازماندهنده و در نهایت 6 مضمون فراگیر به دست آمد. به این ترتیب مسئولیتهای پلتفرمها را میتوان به شش دسته کلی شامل مسئولیتها در نسبت با مسائل فرهنگی و اجتماعی، در نسبت با مسائل حقوقی، در نسبت با مسائل امنیتی، در نسبت با مسائل اقتصادی، در نسبت با مسائل خاص بخشی، در نسبت با مسائل فناوری تقسیم نمود. هر یک از حوزههای مسئولیتی معرفی شده نیز شامل مسئولیتهایی از قبیل «عدم ایجاد ذائقه و تغییر در سبک زندگی»، «عدم ارائه اطلاعات نادرست و مهندسی افکار در جهت اهداف سوء تجاری و ...»، «عدم عرضه محصولات قاچاق، غیرمجاز، تقلبی و بیکیفیت»،، «فراهم کردن امکان نظارت کارشناسان بخشی» ، «تعهد به رعایت شرایط خاص عرضه کالا یا خدمت و حمل محصول» و «تعهد به عدم افشای اطلاعات و استفاده تجاری از آن» میشود.