تدوین مدل رضایتمندی تحصیلی در دانش‌آموزان تیزهوش بر اساس عوامل مؤثر بر آن: یک مطالعه داده‌بنیاد

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیاز‌های خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار،گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیاز‌های خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیاز‌های خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22054/jpe.2022.59758.2298
چکیده

رشد و توسعه هر جامعه متأثر از نیروی آموزش­دیده آن جامعه بوده و شناسایی عوامل مؤثر بر رضایتمندی تحصیلی و فراهم کردن آن­ها، گامی به‌سوی توسعه پایدار است. این پژوهش باهدف کشف و بررسی عوامل مؤثر بر رضایتمندی تحصیلی دانش­آموزان تیزهوش انجام گرفت. روش پژوهش حاضر از نوع کیفی به روش داده­بنیاد بوده و گردآوری داده­ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل دانش­آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه اول مدارس استعداد درخشان شهر تهران در سال تحصیلی 99-1398 بود که نمونه پژوهش به‌صورت نمونه­گیری خوشه­ای انتخاب شد و پس از مصاحبه با 20 دانش­آموز، عوامل مؤثر بر رضایتمندی تحصیلی شناسایی گردید. لازم به ذکر است که تحلیل داده­ها با استفاده از سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گردید. بر اساس نتایج حاصل از پژوهش، کد­های باز حول 168 مفهوم، کد­های محوری شامل 21 مفهوم و کد­های انتخابی در 5 مفهوم تحت عناوین عوامل مدرسه­ای، عوامل فردی، عوامل خانوادگی، نگرش نسبت به تیزهوشی و مشکلات جامعه در برخورد با تیزهوشان و نبود برنامه نگه­داشت تیزهوشان (برنامه­های جامع از تحصیل تا اشتغال) شناسایی و استخراج گردید. رضایتمندی تحصیلی ابزار مطلوبی برای ارزیابی مدرسه و پیشرفت تحصیلی دانش­آموزان تیزهوش محسوب می­شود و عوامل متعددی دانش­آموز را در ادامه مسیر زندگی تحصیلی و ارتقاء رضایت تحصیلی تقویت می­نماید.