ارزیابی توان هیدروکربن زایی سنگ های منشأ در منطقه دزفول شمالی به روش تعیین غنای مواد آلی با استفاده از نگار های چاه پیمایی

نویسندگان

1 دانش آموخته، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران

2 اداره ژئوشیمی، شرکت ملی اکتشاف نفت ایران

3 استاد، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران

doi
10.22107/jpg.2022.346732.1169
چکیده

در اکتشاف نفت، سنگ منشأ به عنوان مهم‌ترین بخش اصلی در یک سیستم نفتی، برای اکتشاف مواد هیدروکربنی در نظر گرفته می شود. سنگ های منشأ مقادیر قابل توجهی مواد آلی داشته و توانایی تولید نفت را در صورت رسیدن بلوغ کافی دارا می‌باشند. سنگ منشأ هیدروکربنی به سازندهایی اغلب از جنس شیل یا آهک ریزدانه اطلاق می‌گردد که در صورت رسیدن به بلوغ پنجره نفتی و گازی هیدروکربن تولید می‌کند. با استفاده از نگار‌های گاما، نوترون، چگالی، صوتی و مقاومت ویژه تحلیل و تفسیر یر روی چاه‌های مورد مطالعه ازطریق روش ∆ log⁡R می توان مقدار کربن آلی کل را محاسبه نمود. در این مقاله با استفاده از داده های دیجیتال نگار ها و تلفیق آن ها توسط نرم افزار (IP) Interactive Petrophysics، به نواحی حاوی کربن آلی در سازند پابده دست یافتیم. در این مطالعه از آنالیز‌های آزمایشگاهی برای تصدیق و راستی آزمایی مطالعه پیش رو استفاده گردید. نواحی دارای سنگ منشأ بالغ در سازند پابده توسط نگار‌های ذکر شده در چاه‌های سونگرد شرقی شماره a، شهیدان شماره b، دهلران شماره c یافت شد. با توجه به توالی تکرار شده توسط نگار گاما در همه چاهها در سازند پابده در چهار چاه سوسنگرد شرقی شماره a، شهیدان شماره b، دهلران شماره c و مهر شماره d و با مقایسه توالی در این چاه-ها، یافتن سنگ منشأ بالغ در چاه مهرd که فاقد داده‌های نگار‌ها به غیر از نگار گاما بود، فقط با استفاده از نگار گاما و با کمک از این توالی یافت شده از چاه‌های دیگر محقق شد. با توجه به تفاسیر انجام شده، بازه‌ی عمقی غنی از مواد آلی برای سنگ‌های منشأ در هر یک از چاه‌های مورد مطالعه شناسایی شده و نتیجه گردید که سازند پابده در چاه سوسنگرد شرقی شماره a دارای میزان بیشتری مقدار مواد آلی است که در محل تاقدیس نا‌بالغ است.