ارائه چارچوبی برای توسعه زیرساختهای هوشمصنوعی در ایران با تمرکز بر اپراتورهای ارائهدهنده خدمت و تجمیعگر خدمات هوش مصنوعی
نویسندگان
1 عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری سیاستگذاری علم و فناوری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری آیندهپژوهی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/jstp.2025.11771.1815چکیده
هوش مصنوعی یکی از فناوریهای کلیدی حال حاضر است که نقشی کلیدی در پیشرفت کشورها ایفا میکند. توسعه این فناوری مستلزم وجود زیرساختهای مناسب است که میتواند به کاربرد مؤثر آن در بخشهای مختلف کمک کند. باوجود پیشرفتهای کشورهای توسعهیافته، کشورهای درحالتوسعه با چالشهای متعددی نظیر محدودیت دسترسی به اینترنت، کمبود متخصصان و بوروکراسی مواجه هستند؛ لذا این پژوهش باهدف ارائه چارچوبی برای سطوح مختلف زیرساختهای توسعه هوش مصنوعی در ایران، طی دو مرحله طراحی شده است: در مرحله اول، با بررسی مطالعات و تجارب بینالمللی، چارچوب اولیه زیرساختها تدوین شد. در مرحله دوم، با انجام مصاحبههای نیمه ساختاریافته با خبرگان داخلی و تحلیل محتوای آنها، چارچوب نهایی زیرساختها متناسب با شرایط ایران پیشنهاد گردید. این چارچوب شامل شش سطح اصلی زیرساختی شبکه و تبادل داده با سرعت بالا؛ زیرساختهای محاسباتی؛ زیرساختهای ذخیره داده؛ مدلها و الگوریتمهای پایه؛ نرمافزار و چارچوبها؛ و برنامههای کاربردی که در دو سطح اپراتوری ارائه دهنده خدمات و تجمیعگر خدمات هوش مصنوعی است. با توجه به شرایط کشورهای درحال توسعه و خصوصاً ایران، توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی بدون مشارکت دولت در قالب اپراتورهای ارائه خدمت و تجمیع گر هوش مصنوعی محتمل به نظر نمیرسد. یافتههای این مقاله دلالتهای سیاستی و مدیریتی برای سیاست گذاران و مدیران حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات و به ویژه هوش مصنوعی دارد