فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این سرمقاله با هدف ارائه راهبردی تحلیلی برای درک مسیر توسعه هوش مصنوعی در کشور، چهار کلان‌چالش اصلی سیاست‌گذاری این حوزه را بررسی می‌کند: ۱) فقدان توافق در تعریف و دامنه فناوری‌های هوش مصنوعی، ۲) تنوع گسترده مصداق‌ها، کاربردها و پیامدهای هوش مصنوعی که منجر به پیچیدگی در تدوین سیاست‌های عمومی یا تنظیم‌گری خاص در بخش‌های مختلف شده است، ۳) تعارض منافع میان ذی‌نفعان مختلف (دولت، بخش خصوصی و جامعه)، که موجب دشواری در ایجاد اجماع سیاستی شده است و ۴) تنش میان نسبت همکاری‌های بین‌المللی و نظام حقوقی و سیاستی کشور که سیاست‌گذاران را با دوگانه فن‌ملی‌گرایی و فن‌جهان‌گرایی مواجه ساخته است. با بهره‌گیری از چارچوب «نظام‌های فنی بزرگ»، این سرمقاله توسعه هوش مصنوعی را به‌عنوان پدیده‌ای چندبعدی تحلیل کرده و مراحل پنج‌گانه آن را در راستای شناسایی عقب‌افتادگی‌های ایران بررسی می‌کند. در این راستا، ضمن معرفی مقالات ویژه‌نامه «هوش مصنوعی و آینده ایران: پرسش‌ها، چالش‌ها و فرصت‌ها»، نشان داده می‌شود که این مقالات به جنبه‌های زیرساختی، حقوقی، اخلاقی و کاربردی هوش مصنوعی در ایران پرداخته و هریک از دریچه تحلیلی خود بخشی از این نظام فنی بزرگ را مورد بررسی قرار می‌دهند. در نهایت پیشنهاد می‌شود دو چارچوب کلان‌چالش‌های هوش مصنوعی و مطالعه آن به مثابه یک نظام فنی بزرگ می‌توانند زمینه را برای هماهنگی میان پژوهشگران مختلف این حوزه فراهم ‌آورد و شرایطی برای طراحی و پیاده‌سازی یک سیاست یکپارچه و کارآمد در جهت توسعه هوش مصنوعی ایجاد نماید.