فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اسطوره‌ها  نوعی روایتگر ظهور امر قدسی در ساحت این‌جهانی هستند. مکان مقدس از جملۀ این برساخته‌هاست. یکی از مکان‌های این جهانی که در فرهتگ‌ها و ادیان مختلف، با امور قدسی پیوند داشته، کوه مقدس است. کوه به واسطۀ بلندی، مهارناپذیری، غرابت، نزدیکی‌اش به آسمان و ثبات و پایداری‌اش، با بسیاری از تصویرسازی‌های دینی و اسطوره‌ای همراه بوده است. کوه مقدس اغلب ابعاد کیهان‌شناسانه به خود می‌گیرد و با الوهیت، آفرینش، زندگی و مرگ، الهام و وحی و جهان پسین پیوند می‌خورد. حضور این مضمون در باورهای دینی و اسطوره‌ای در فرهنگ‌های مختلف و پیچیدگی‌های نمادین آن، تحقیق دقیق در اطراف این مضمون را ضرورت می‌بخشد. در این تحقیق به طور خاص، به ابعادی از تصویرسازی‌های مختلف دربارۀ کوه مقدس پرداخته‌ایم که با مرگ، جهان مردگان و بهشت و دوزخ ارتباط دارند. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و با رویکرد مقایسه‌ای و پدیدارشناسانه است. در این تحقیق 1- با ذکر مصادیق نشان داده‌ایم که  باور به کوه مقدس و ترسیم ابعاد مرگ‌شناسانه و فرجام‌شناختی برای آن، تقریباً در اکثر فرهنگ‌های دینی و مضامین اسطوره‌ای ملل مختلف و حتی در سرزمین‌های مسطح و فاقد کوه‌های بلند وجود داشته است، 2- بررسی تطبیقی و پدیدارشناسانه نشان می‌دهد که خصوصیات طبیعی کوه همچون بلندی، استحکام، ثبات، پوشیدگی و ناشناختگی و همچنین حفره‌ها و غارهای طبیعی موجود در آن، زمینۀ لازم را فراهم آورده تا اسطوره‌پردازان، مفاهیمی همچون جایگاه خدایان، مرگ، جهان ارواح و بهشت و دوزخ را در تصویر کوه نمادینه‌ کنند و بدین‌طریق، امور ناشناخته‌ای چون مرگ و جهان پسین را به ساحت امور شناخت‌پذیر وارد سازند و از غرابت آنها بکاهند و 3- در نهایت اینکه کوه مقدس در بسیاری موارد، کارکردی دوگانه دارد، یعنی در عین حال که با مضامین فرجام‌شناختی مرتبط است، به نحوی با آغاز آفرینش و زندگی نیز ارتباط دارد.