فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دورۀ ساسانی به‌واسطۀ رونق دین زرتشت، بناهای مذهبی به‌صورت آتشکده‌های چهارتاقی ساخته می‌شد. این آتشکده‌ها در برگیرندۀ فضاهای چهارتاقی گنبددار و گاهی دارای رواق پیرامون بود که در بخش میانی بنا یک پایه‌آتشدان تعبیه شده بود. آتش این آتشکده‌ها براساس رتبه و اهمیت شامل آتش بهرام، آتش آدران، آتش دادگاه و سپس آتش‌های خانگی و شخصی بود. باوجود مطالعات گسترده در سایر نقاط ایران، مطالعات اندکی درخصوص مظاهر آئین دین زرتشت شامل ساختار آتشکده‌ها و آتشدان‌های سواحل خلیج‌فارس و تعیین نوع و اهمیت آتش فروزان در آن‌ها صورت پذیرفته است. در سواحل شمالی خلیج‌فارس که بخش جنوبی حوزۀ مطالعاتی فارس محسوب می‌شود تنها دو آتشکدۀ محمدآباد برازجان و آتشکدۀ کناری شناسایی و معرفی شده‌اند؛ همچنین تعدادی پایه‌های آتشدان در: تل شهید، قلعه برازجان، امامزاده شاه‌نورالدین، کشتو و تعداد بیشتری در بردستان معرفی شده است. باوجود شناسایی این آثار، اطلاع چندانی درخصوص جایگاه و رتبۀ آتش فروزان در این مراکز دینی وجود ندارد. در این پژوهش ضمن اشاره مختصر به آتشکده‌ها و پایه‌آتشدان‌های مکشوفه در سواحل شمالی خلیج‌فارس (محدودۀ استان بوشهر)، مُهر کتیبه‌دار دورۀ ساسانی مشکوفه از بردستان که نشان‌دهندۀ آتش فروزان  در آتشکده‌ای ایالتی در سطح آتشکدۀ آذر فرنبغ در این منطقه است، موردمطالعه قرار می‌گیرد. فراوانی پایه‌های آتشدان، بقایای چندین آتشکده و شناسایی این مُهر با کتیبۀ دورتادور و علامت حکومتی ساسانی در بخش میانی مُهر نشان‌دهندۀ مرکزیت بردستان در زرتشتی‌گری سواحل شمالی خلیج‌فارس در دورۀ ساسانی است. پژوهش حاضر با استفاده از اطلاعات به‌دست آمده از بررسی‌های باستان‌شناسی و کشفیات اتفاقی در سواحل شمالی خلیج‌فارس شکل‌گرفته و با بهره‌مندی از مطالعات کنابخانه‌ای تکمیل شده است.