ناقوس بوسیدن در قصیده ی ترسائیه‌ی خاقانی

نویسندگان

1 دانشگاه شهیدچمران اهواز

2 دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22099/jba.2016.3143
چکیده

ناقوس بوسیدن در قصیده‌ی ترسائیه‌ی خاقانیچکیدهآن‌چه در این پژوهش بررسی خواهد شد، بیت زیر از قصیده‌ی «ترسائیه»ی خاقانی است:روم ناقوس بوسم زین تحکّم شوم زنّار بندم زین تعدّادر سال‌های اخیر، برخی از شارحان در ضبط واژه‌ی «بوسم» در بیت یاد شده از خاقانی، تردید کرده و باور دارند که این واژه تصحیف «نوشم» (صورت کوتاه‌شده‌ی نیوشیدن) و به معنای شنیدن است و سخن خاقانی را در این بیت نه ناقوس بوسیدن، بلکه ناقوس نوشیدن؛ در معنای نیوشیدن و شنیدن گرفته‌اند که در گذر زمان تصحیف شده و به‌صورت ناقوس بوسیدن درآمده‌است. هدف نگارندگان از این نوشتار، بررسی معنایی و کاربردی «ناقوس» و انواع آن در متون منظوم فارسی و پیشینه‌ی این واژه و سرانجام، رسیدن به مفهوم درست ناقوس و ناقوس بوسیدن است و در همین رهگذر سعی شده است تا با مراجعه به منابع لغت و دیوان‌های شعری فارسی، موضوع ناقوس بوسیدن/ نوشیدن بیشتر بررسی و ریشه‌یابی شود و این ابهام رفع گردد.کلیدواژه‌ها: خاقانی، قصیده‌ی ترسائیه، ناقوس بوسیدن، تصحیف.