کارکردهای واسطههای نوآوری در فرآیند همکاریهای فناورانه بین بنگاهی
نویسندگان
1 استادیار، گروه سیاست نوآوری و آیندهنگاری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه سیاست نوآوری و آیندهنگاری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران.
3 پژوهشگر، گروه سیاست نوآوری و آیندهنگاری، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران.
doi
10.22034/jstp.2024.11678.1791چکیده
همکاریهای فناورانه بین بنگاهی بهویژه بین بنگاههای بزرگ صنعتی و شرکتهای کوچک فناوری، برای خلق نوآوری و تحقق اقتصاد مبتنی بر دانش ضروری است؛ بااینحال همکاریهای بین بنگاهی اغلب با چالشهایی همراه است که نیازمند نقشآفرینی واسطههای نوآوری است. باتوجهبه نقش قابل توجه واسطههای تبادل در نظام نوآوری، شناسایی کارکردهای مورد انتظار از آنها برای توسعه همکاریهای فناورانه، باتوجهبه ویژگیهای زمینهای (مانند شرایط کشورهای در حال توسعه مثل ایران) راهگشا خواهد بود. در این راستا پژوهش حاضر بهدنبال استخراج و دستهبندی مجموعه کارکردهای واسطههای نوآوری است که بهصورت خاص متمرکز بر همکاریهای فناورانه بین بنگاهی هستند. این پژوهش با رویکرد کیفی انجام شده و در این راستا مصاحبههایی با 29 نفر از صاحبنظران و فعالان حوزه واسطهگری نوآوری در کشور صورتگرفته است. متن مصاحبهها با استفاده از روش تحلیل مضمون، تحلیل و کدگذاری شده و در نهایت مجموعهای از کارکردهای واسطههای نوآوری استخراج شدند. کارکردهای شناساییشده باتوجهبه ابعاد مختلف فرآیند همکاریهای فناورانه بین بنگاهی در قالب 8 دسته کلی دستهبندی شدند که عبارتاند از: «تحریک تقاضا»، «شناسایی نیاز و بیان تقاضا»، «بررسی واقعی بودن و اهمیت نیاز متقاضی»، «طراحی و مدیریت پروژههای بزرگ و پیچیده»، «انتخاب فناوری و همکار مناسب»، «مدیریت همکاری و تعاملات بین طرفین همکاری»، «اثبات عملکرد فناوری» و «کمک به توسعه بازار». در پژوهش حاضر به کارکردهایی اشاره شده که در مطالعات قبلی کمتر به آنها توجه شده بود که از جمله میتوان به کارکردهای ذیل دستههای «بررسی واقعی بودن و اهمیت نیاز متقاضی» و «طراحی و مدیریت پروژههای بزرگ و پیچیده» اشاره کرد.