بررسی تحلیلی «تشبیهات سیاه» در سروده‌های مهدی اخوان ثالث

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه کردستان

2 استاد دانشگاه کردستان

doi
10.22099/jba.2016.3278
چکیده

چکیده کودتای 28 مرداد 1332 یکی از رویدادهای بسیار تأثیرگذار جامعه‌ی ایران است. پیامدهای آن در روشن‌فکران متعهّد سرخوردگی، نومیدی، پناه بردن به افیون و باده و مواردی از این دست بود که موجب پدید آمدن گونه‌ای شعر به نام شعر سیاه شد و نمود آن را در برخی از جریان‌های شعری چون رئالیسم، رمانتیسم سیاه و سمبولیسم اجتماعی می‌توان دید. بارزترین چهره‌ی جریان اخیر، مهدی اخوان ثالث است. پژوهش حاضر به بررسی تحلیلی «تشبیهات سیاه» اخوان به عنوان یکی از پربسامدترین عناصر صور خیال او می‌پردازد و می‌کوشد بین محیط برخاستن خیال شاعرانه و ذهن و زبان شاعر و دید شعری او ارتباط برقرار کند. نتیجه نشان می‌دهد شاعر می‌خواهد با آفرینش این گونه تشبیهات بکر، به گونه‌ای پنهان، تصاویری تلخ و گزنده از شرایط اجتماعی جامعه‌ی ایران آن روز بنمایاند و با استفاده از این شگرد ادبی ضمن بیان اعتراض خود از وضعیت موجود آن زمان، بتواند از زیر ذرّه‌بین سانسور حکومت پهلوی عبور کند.