فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هوش مصنوعی یکی از فناوری‌های نوظهور و تأثیرگذار در حوز‌ه آموزش عالی است. این مطالعه به بررسی جامع کاربردها، فرصت‌ها و چالش‌های هوش مصنوعی در دانشگاه‌‌ها با رویکرد مرور منابع و متون پژوهشی و بررسی تجارب دانشگا‌‌ههای پیشگام در جهان می پردازد و حاکی از آن است که هوش مصنوعی به‌‌تدریج در حوزه‌های آموزشی، پژوهشی و مدیریتی دانشگاه‌ها نفوذ کرده و نقش خود را به عنوان توانمندساز فرایندهای اصلی دانشگاه بازمی‌‌یابد اما هنوز بسیاری از مؤسسات آموزش عالی در مراحل ابتدایی این فرایند هستند. علاوه براین یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد هوش مصنوعی فرصت‌های ارزشمندی از جمله شخصی‌سازی یادگیری، استفاده از سامانه‌های آموزشیاری هوشمند، ارزشیابی پیشرفته و بهینه‌سازی فرایندهای آموزشی و پژوهشی را برای مراکز آموزش عالی فراهم می‌آورد؛ در عین حال چالش‌هایی مانند نگرانی‌های اخلاقی، امنیتی، حریم خصوصی، نابرابری دسترسی و آمادگی ناکافی منابع انسانی و زیرساختی را نیز درپی دارد. بر این اساس، در پایان مقاله توصیه‌‌هایی سیاستی برای بهره‌‌برداری از این رویکرد فناورانه در دانشگاه‌‌های ایران بیان شده و در آن بر  نگاه جامع و فراگیر برای استفاد‌ه مؤثر از هوش مصنوعی در آموزش عالی تأکید شده‌‌است. پیش نیاز این موضوع نیز ارتقای سواد دیجیتالی، توسعه زیرساخت‌های شبکه‌‌ای و پردازشی، گسترش مطالعات میدانی و تدوین چارچوب‌های حکمرانی داده بیان شده است. این راهکارها به عنوان نقشه راهی برای سیاستگذاران و برنامه‌‌ریزان آموزش عالی کشور، می تواند به بهبود کیفیت، کارایی و انعطاف پذیری نظام آموزشی کمک کند. هدف این توصیه‌‌ها توسعه متوازن و پایدار آموزش عالی با تأکید بر بهره‌‌ وری و هم‌‌راستایی با تحولات فناورانه است تا از ظرفیت‌‌های هوش مصنوعی برای  بهبود فرایندهای آموزشی و پژوهشی و نیز تربیت منابع انسانی مورد نیاز جامعه نوین بهره برداری شود.