پژوهشی هستی شناختی در صدور کثرات از خزانه غیب الهی در مکتب ابن عربی
نویسندگان
1 گروه معارف اسلامی ، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان
doi
10.22111/jrm.2024.48500.1181چکیده
از منظر ابن عربی نظام عالم یک نظام طولی است که از خزانه غیب الهی تنزل نموده است«وَ إِنْ مِنْ شَیْءٍ إِلاَّ عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلاَّ بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ» .وکلید این تنزل هم در نزد او است« وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَیْبِ لا یَعْلَمُها إِلاَّ هُوَ »و اسماء حسنای حق تعالی کلید این تنزلات است« قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَیًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى» در این نوشتار با روش توصیفی تحلیلی در صدد پاسخ به این سوال هستیم که چگونه کثرات این عوالم متکثر از خزانه ذاتی تنزل نموده که هیچگونه تکثر، تعدد و کثرت در او راه ندارد؟ از نظر ابن عربی ذات خداوند وجود مطلقی است که هیچ ظهوری ندارد. همهی کمالات در ذات الهی مندمج میباشد. اولین ظهور ذات حق تعالی علم حق به ذات خویش میباشد که از آن به تعیّن اول تعبیر میشود. مرتبهی بعدی ظهور ذات در مقام ذات برای ذات با تمام تفاصیل اسماء و اعیان ثابته است که از آن به تعیّن ثانی تعبیر میکنند، اسماء الهی و اعیان ثابته در ذات حق ظهور مینمایند و در نهایت، این اعیان با فیض مقدس در خارج محقق میشوند که سیر تنزل مراتب هستی از عالم عقول با همه لواحقش و عالم مثال و عالم طبیعت با همه طول و عرضش را تشکیل میدهند.