فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: در سال‌های اخیر موضوع پرورش گوساله شیرخوار در گله‌های گاوشیری و راهبردهای بهینه تغذیه‌ای آنها مورد توجه قرار گرفته است. فرآوری دانه ذرت به‌صورت ورقه‌ای شده با بخار (با استفاده از دما و رطوبت زیاد) باعث ژلاتینه شدن شکل نیمه‌بلوری نشاسته می‌شود که این موضوع دسترسی به نشاسته را تسهیل می‌کند و در نتیجه هضم نشاسته و توسعه شکمبه را بهبود می‌بخشد. همچنین پروتکل از شیر گرفتن از عوامل حیاتی در رشد فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی شکمبه گوساله محسوب می‌شود. مطالعات متعددی برای شناسایی روش مناسب شیرگیری انجام شده است. نتایج مطالعات گذشته نشان می‌دهد که شیرگیری موفق تحت تأثیر توسعه شکمبه قرار می‌گیرد؛ بنابراین، هدف از مطالعه حاضر برسی اثر متقابل روش فرآوری دانه ذرت (ورقه‌ای شده با بخار و آسیاب) با روش شیرگیری (تدریجی و ناگهانی) بر متابولیت‌های خون، سلامت و رفتار تغذیه‌ای گوساله‌های شیرخوار هلشتاین بود.مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر با استفاده از 48 رأس گوساله شیرخوار با میانگین وزن بدن 60/1 ± 26/38 (12 رأس در هر تیمار، 6 رأس نر و 6 رأس ماده) در سن 3 روزگی و در قالب طرح بلوک‌‌های کامل تصادفی با آرایش فاکتوریل 2×2 که به 4 تیمار آزمایشی شامل: 1- ذرت ورقه‌ای شده با بخار و شیرگیری تدریجی، 2- ذرت ورقه‌ای شده بخار و شیرگیری ناگهانی، 3- ذرت آسیاب شده و شیرگیری تدریجی و 4- ذرت آسیاب شده و شیرگیری ناگهانی انجام شد. شیرگیری ناگهانی در روز 68 و 69 با کاهش روزانه 5/3 لیتر شیر صورت گرفت، در حالی که شیرگیری تدریجی به طبق یک برنامه کاهشی بین روز های 60 تا 69 انجام شد. شیرگیری در همه تیمار ها در روز 70 انجام شد و آزمایش تا روز 90 ادامه پیدا کرد. به منظور بررسی اثر تیمار‌های آزمایشی بر فراسنجه‌های خونی در روز های 40، 60 و 80 از گوساله‌ها خونگیری انجام شد. ثبت فعالیت‌های رفتار تغذیه‌ای سه روز متوالی در روز های 70 تا 72 انجام شد. همچنین شاخص‌های سلامت به صورت روزانه ثبت شد.یافته‌ها: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که غلظت پروتیئن تام و آلبومین خون در گوساله‌هایی که به روش ناگهانی از شیر گرفته شدند نسبت به گوساله‌هایی که به صورت تدریجی از شیر گرفته شده بودند بیشتر بود. اثر متقابل بین نوع فرآوری ذرت و روش شیرگیری برای آسپارتات آمینوترانسفراز معنی‌دار بود و گوساله‌های دریافت کننده ذرت آسیاب شده و شیرگیری به صورت ناگهانی غلظت بالاتری از این آنزیم را در مقایسه با گوساله‌های دریافت کننده ذرت ورقه‌ای شده با بخار و شیرگیری به صورت ناگهانی داشتند. گوساله‌های دریافت‌کننده ذرت ورقه‌ای شده با بخار نسبت به گوساله‌های دریافت کننده ذرت آسیاب شده نمره تنفسی و نمره وضعیت عمومی سلامت پایین‌تر بود. اثر متقابل بین روش فرآوری دانه ذرت و برنامه شیرگیری بر دمای رکتوم معنی‌دار بود به حالتی که در گوساله‌های دریافت کننده ذرت آسیاب شده، از شیرگیری ناگهانی منجر به افزایش دمای رکتوم گوساله‌ها شد. به جز زمان خوردن ، رفتار گوساله‌ها تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. از شیرگیری تدریجی گوساله‌ها منجر به طولانی تر شدن زمان خوردن خوراک در مقایسه با از شیرگیری ناگهانی شد. نتیجه‌گیری: نتایج آزمایش حاضر نشان داد که استفاده از ذرت ورقه‌ای شده با بخار در جیره گوساله‌های شیرخوار باعث کاهش گلوکز و اوره خون شد که شاخصی از بهبود توسعه شکمبه و افزایش استفاده از نیتروژن شکمبه‌ای است. از طرفی روش شیرگیری تدریجی در مقایسه با روش شیرگیری ناگهانی موجب بهبود سلامت گوساله‌ها شد و پاسخ‌های مشاهده شده به نوع فرآوری ذرت بستگی داشت. نتایج این تحقیق نشان داد که استراتژی از شیرگیری تدریجی می‌تواند بهبود سلامت گوساله را به دنبال داشته باشد و این پاسخ زمانی که گوساله‌ها از جیره حاوی ذرت ورقه‌ای شده با بخار تغذیه کردند مشهودتر بود.