کاوش در سرچم، محوطه باستانی چند دوره ای در منطقه هورامان، استان کردستان، ایران
نویسندگان
1 گروه هنر و معماری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول)
2 گروه باستانشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه باستانشناسی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
4 بخش باستانشناسی، آزمایشگاه زیست باستانشناسی آزمایشگاه مرکزی، دانشگاه تهران، ایران
5 بنیاد ایران شناسی، شعبه استان کردستان، سنندج، ایران
6 مؤسسه تحقیقات ملی توکیو برای ویژگیهای فرهنگی، توکیو، ژاپن.
7 دانشجوی دکتری باستانجانورشناسی، دانشگاه جورجیا، آمریکا.
8 بخش باستانشناسی، آزمایشگاه زیست باستانشناسی آزمایشگاه مرکزی، دانشگاه تهران، ایران
9 گروه ژئومورفولوژی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
10 بخش آزمایشگاه تاریخیابی ترمولومینسانس، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران
doi
10.22059/jarcs.2024.373818.143256چکیده
محوطۀ باستانی سرچم در جنوبغربی استان کردستان (منطقۀ هورامان) در غرب ایران واقعشده است. این محوطه بهعنوان بخشی از پروژۀ نجاتبخشی باستانشناسی سد داریان (DDASP) در سال 1394ه.ش. کاوش شد و یک محوطۀ چند دورهای با نهشتههای چهار دورۀ باستانشناسی را نشان میدهد. هدف این پژوهش، ارائه یافتههای حاصل از کاوش و معرفی دورههای مختلف شناسایی شده آن است. توالی فرهنگی محوطه شامل دورۀ مسوسنگ میانی (مرحلۀ سهگابی)، عصر مفرغ میانی و جدید و عصر اشکانی/ساسانی است. سفالهای دورۀ مسوسنگ میانی بهدست آمده از محوطۀ سرچم با سفالهای دورۀ سهگابی منطقۀ زاگرسمرکزی؛ و بههمین ترتیب سفالهای دورۀ مفرغ با منطقۀ شمالغرب ایران، آناتولی و نیز با نمونههای فاز پایانی گودین III دارای تشابه است. کاوش در محوطۀ سرچم برای نخستینبار دادههایی از دورۀ میانه و جدید عصر مفرغ در استان کردستان را آشکار ساخت. سفالهای بهدست آمده دالبر این است که برخی از ظروف خاکستری که قبلاً به دورۀ آهن I نسبت داده میشد، از عصر مفرغ منشأ گرفته است. لایۀ فوقانی این محوطه، هرچند تا حد زیادی آشفته بود، دارای سفالهایی از دوران اشکانی/ساسانی است. این مطالعه بر اهمیت باستانشناختی سرچم تأکید و به درک تاریخ فرهنگی منطقه کمک میکند.
