فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: یکی از مهمترین اهداف در صنعت گاوشیری، افزایش تولید و کیفیت شیر است. دستیابی به این هدف مستلزم استفاده از جیره‌های باکیفیت و حاوی مواد مغذی مناسب، به‌ویژه در گاوهای پرتولید می‌باشد. لذا سهم کنسانتره در جیره گاوهای پرتولید به حداکثر خود رسیده و درنتیجه، بهبود هضم مواد مغذی و کاهش هدررفت مواد مغذی از طریق مدفوع از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. نشاسته یکی از مهمترین مواد مغذی مؤثر بر تولید شیر است. بنابراین، هدف از مطالعه حاضر، بررسی ارتباط فراسنجه‎های خوراک و اثر آن‌ها بر دفع نشاسته مدفوعی، به‌عنوان یکی از پرکاربردترین و مهمترین ماده مغذی در گاوهای پرتولید هلشتاین در سطح گله‌های کشور است.مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر در 76 گله گاو شیری هلشتاین انجام شد. در هر گله، یک بهاربند از گاوهای پرتولید هلشتاین به‌عنوان بهاربند شاخص و براساس میانگین تولید شیر، میانگین روزهای شیردهی، و میانگین زایش انتخاب شد و از گاوهای بهاربند 10 گاو با نمره بدنی 25/0±3، روزهای شیردهی 10±80، تولید شیر 5/2±47 و تعداد شکم زایش5/0±5/2 انتخاب شد و برای سه روز متوالی از جیره کاملاً مخلوط، اقلام خوراکی و مدفوع گاوها نمونه‌گیری انجام گرفت. در این سه روز داده‌هایی چون ماده خشک مصرفی، مقدار مصرف کنسانتره ، مقدار مصرف علوفه (یونجه و سیلاژ ذرت) اندازه گیری شد. در نهایت از داده‌های حاصل برای برآورد نشاسته دفعی از طریق مدفوع با استفاده از مدل رگرسیون خطی تک و چند متغیره استفاده شد. معیار اولویت بندی اثرات هر کدام از فراسنجه‌ها با استفاده از ضریب تبیین صورت گرفت.یافته‌ها: نتایج مطالعه حاضر براساس اولویت‌بندی تک متغیره نشان داد که مقدار نشاسته مصرفی، بالاترین تأثیر را بر دفع نشاسته مدفوعی داشته است (56/0 = R2)، پس از آن، مقدار کنسانتره مصرفی (50/0 = R2)، درصد نشاسته خوراک (43/0 = R2) و نسبت علوفه یا کنسانتره (38/0 = R2) به‌ترتیب بیشترین تأثیر را بر دفع نشاسته مدفوعی داشتند. همچنین، براساس مدل چندمتغیره، مشخص شد که در صورت گنجاندن مقدار کنسانتره مصرفی، درصد نشاسته خوراک و ماده خشک مصرفی در معادله مدل، با ضریب تبیین 84/‌0، بالاترین برآورد درصد نشاسته مدفوعی به‌دست می‌آید. لازم به ذکر است اولویت‌های بعدی طبق این معادله، به‌ترتیب شامل ماده خشک مصرفی به‌همراه مقدار نشاسته مصرفی و مقدار نشاسته سیلاژ (67/0 = R2) و همچنین برای ماده خشک مصرفی و کنسانتره مصرفی (65/0 = R2) بود. نتیجه‌گیری: مطالعه حاضر نشان داد که غلظت نشاسته دفعی از طریق مدفوع در گاوهای پرتولید کشور به‌طور قابل توجهی بالا است (میانگین 6/11 درصد بر اساس ماده خشک مدفوع). همچنین نتایج حاکی از آن است که پیش‌بینی مقدار نشاسته دفعی از طریق مدفوع با استفاده از متغیرهای جیره‌ای نظیر مقدار کنسانتره مصرفی، نسبت نشاسته در جیره و همچنین ماده خشک مصرفی با دقت و صحت بالا امکان‌پذیر است.