اثرات فرآوری پر خام مرغ گوشتی بر ترکیبات شیمیایی و بخش‌های پروتئین براساس سیستم کربوهیدرات و پروتئین خالص کرنل

نویسندگان

1 استاد گروه علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 دانشیار گروه علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

doi
10.22069/ejrr.2025.23024.1988
چکیده

احتمالاً تقاضا برای منابع پروتئینی با کیفیت در سال‌های آینده به‌ویژه به‌دلیل افزایش جمعیت جهان، که تخمین زده می‌شود به حدود 9 میلیارد تا سال 2050 برسد، افزایش می‌یابد، که این امر ممکن است منجر به افزایش رقابت بین انسان‌ها و دام برای مصرف منابع پروتئینی با کیفیت شود. لذا شناسایی و دستیابی به منابع جایگزین پروتئین مصرفی برای تغذیه پایدار انسان و دام حائز اهمیت است. با‌توجه به‌‌این‌که سالانه میلیون‌ها تن پر مرغ در سراسر جهان تولید می‌شود، این فرآورده‌ی فرعی می‌تواند جایگزین بالقوه مناسبی برای مواد خوراکی پروتئینی گران‌قیمت‌تر محسوب ‌شود. فرآوری‌های متعدد بیوفیزیکوشیمیایی برای افزایش کیفیت منابع خوراکی به‌ویژه منابع پروتئینی مورد استفاده قرار می‌گیرند. هیدرولیز با بخار آب فرآیندی است که به‌طور معمول برای تبدیل کراتین غیرقابل هضم پر خام به کراتین پودر پر قابل هضم فرآوری شده استفاده می‌شود. از ‌آن‌جایی که قابلیت هضم کل پروتئین پر خام در دستگاه گوارش موجود زنده به‌طور نسبی کم است، این روش چندان رضایت‌بخش نیست. بنابراین با توجه به موارد ذکر شده، هدف از این پژوهش تعیین اثرات نوع فرآوری پر خام طیور بر ترکیبات شیمیایی، مقدار نیتروژن فرار کل و بخش‌های پروتئین خام پودر پر بر اساس سیستم کربوهیدرات و پروتئین خالص کرنل بود.این پژوهش به روش فاکتوریل 2×2×2 و در قالب طرح کاملاً تصادفی با 8 تیمار و 5 تکرار شامل: 1) پر خام اتوکلاو شده در دمای 120 درجه سانتی‌گراد و فشار 2 کیلوپاسکال به‌مدت 20 دقیقه، 2) پر خام اتوکلاو شده در دمای 120 درجه سانتی‌گراد و فشار 2 کیلوپاسکال به‌مدت 20 دقیقه و 25/0 درصد سدیم متابی سولفیت، 3) پر خام اتوکلاو شده در دمای 120 درجه سانتی‌گراد و فشار 2 کیلوپاسکال و 15/0 درصد آنزیم پروتئاز، 4) پر خام اتوکلاو شده در دمای 120 درجه سانتی‌گراد و فشار 2 کیلوپاسکال به‌مدت 20 دقیقه و 25/0 درصد سدیم متابی سولفیت و 15/0 درصد آنزیم پروتئاز، 5) پر خام اتوکلاو شده در دمای 100 درجه سانتی‌گراد و فشار 2 کیلوپاسکال به‌مدت 20 دقیقه، 6) پر خام اتوکلاو شده در دمای 100 درجه سانتی‌گراد و فشار 2 کیلوپاسکال به‌مدت 20 دقیقه و 25/0 درصد سدیم متابی سولفیت، 7) پر خام اتوکلاو شده در دمای 100 درجه سانتی‌گراد و فشار 2 کیلوپاسکال و 15/0 درصد آنزیم پروتئاز، 8) پر خام اتوکلاو شده در دمای 100 درجه سانتی‌گراد و فشار 2 کیلوپاسکال به‌مدت 20 دقیقه و 25/0 درصد سدیم متابی سولفیت و 15/0 درصد آنزیم پروتئاز انجام شد. ترکیبات شیمیایی و همچنین مقدار نیتروژن فرار کل تعیین شدند. بخش‌های مختلف پروتئین (A، 1B، 2B، 3B، C) پودر پر فرآوری شده براساس روش دانشگاه کرنل اندازه‌گیری شد.ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام، چربی خام و خاکستر تحت تأثیر تیمار‌های آزمایشی قرار نگرفتند. مقدار نیتروژن فرار کل تحت تأثیر تیمار‌های آزمایشی قرار گرفت. فرآوری پر خام با آنزیم پروتئاز به‌طور معنی‌داری سبب افزایش مقدار نیتروژن فرار کل (0015/0=P) شد. بخش‌‌های مختلف پروتئین پر خام فرآوری شده تحت تأثیر تیمار‌های آزمایشی قرار گرفتند. از نظر آماری تفاوت معنی‌داری بین بخش‌های 1B، 3B و C وجود داشت. افزودن سدیم متابی‌سولفیت در طی فرآوری پر خام اثر معنی‌داری بر بخش 1B (0001/0>P) و 3B (0001/0>P) داشت. استفاده از آنزیم پروتئاز در طی فرآوری پر خام اثر معنی‌داری بر بخش 1B (0001/0>P) داشت. اثر دمای مختلف در فرآوری پر خام بر بخش C(0001/0>P) معنی‌دار بوده است.طبق نتایج حاصل از این پژوهش می‌توان دریافت که استفاده از سدیم متابی‌سولفیت در فرآوری پر خام سبب افزایش بخش 1B و کاهش بخش 3B و همچنین افزودن آنزیم پروتئاز در فرآوری پر خام سبب افزایش مقدار نیتروژن فرار کل و همچنین بخش 1B می‌شود. همچنین نتایج نشان داد که فرآوری در دمای پایین‌تر (100 درجه سانتی‌گراد) سبب کاهش بخش C می‌شود.