فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: در ایران، گوسفند سهم به سزایی در تامین گوشت قرمز دارد. افزایش تولید بره به ازای هر راس دام مولد یکی از عوامل مهم در تامین نیاز کشور به گوشت قرمز می‌باشد. بنابراین، افزایش درصد بره‌زایی و نیز افزایش بازده تولیدمثلی مورد توجه محققین می‌باشد. تغییرات آب و هوایی به طور چشمگیری بر عملکرد تولیدمثلی گوسفندان تأثیر می‌گذارد و باعث کاهش باروری و نرخ بره‌زایی می‌شود. اثربخشی پروتکل‌های هم‌زمان‌سازی فحلی فعلی ممکن است در شرایط تنش گرمایی به ویژه در فصل‌های غیر تولیدمثلی، کارایی کافی نداشته باشد. بنابراین، شناسایی راهبردهای مؤثر برای کاهش اثرات منفی تنش گرمایی و بهبود بهره‌وری تولیدمثل ضروری است.مواد و روش‌ها: این مطالعه تأثیر تنش گرمایی شدید بر اثربخشی پروتکل‌های هم‌زمان‌سازی فحلی با استفاده از دستگاه‌های داخل‌واژنی که با مقادیر و آنالوگ‌های مختلف پروژسترون آغشته شده بودند را در میش‌های نژاد سنگسری طی فصل غیرتولیدمثلی ارزیابی کرد. هشتاد میش غیرآبستن سالم به چهار گروه آزمایشی تقسیم شدند: گروه شاهد (استفاده از سیدر با 330 میلی‌گرم پروژسترون بدون تنش گرمایی)، گروه تنش_سیدر330 (استفاده از سیدر با 330 میلی‌گرم پروژسترون به همراه تنش گرمایی)، گروه تنش_اسفنج60 (استفاده از اسفنج‌ با 60 میلی‌گرم مدروکسی پروژسترون استات به همراه تنش گرمایی)، و گروه تنش_اسفنج800 (استفاده از اسفنج آغشته به 800 میلی‌گرم پروژسترون به همراه تنش گرمایی). میش‌ها در گروه‌های تنش گرمایی در اتاق‌های گرم (شاخص دما-رطوبت بیشتر از 7۹) به مدت 9 ساعت در روز (از ساعت 9 صبح تا 6 عصر) به مدت پنج روز قبل و پنج روز بعد از جفت‌گیری نگهداری شدند، در حالی که میش‌های گروه شاهد در شرایط طبیعی بدون تنش گرمایی باقی ماندند. میش‌ها به مدت هفت روز ابزارهای داخل‌واژنی دریافت کردند و پس از برداشتن ابزارها، 500 واحد سرم گنادوتروپین مادیان آبستن به صورت عضلانی دریافت کردند. یک روز پس از برداشتن ابزارها، قوچ‌ها به میش‌ها معرفی شدند. در طول آزمایش دمای رکتوم اندازه گیری و نمونه برداری از خون به صورت روزانه صورت گرفت. مقدار پروژسترون سرمی با استفاده از کیت‌های مرسوم و به روش الایزا اندازه گیری شد. شاخص‌های عملکرد تولیدمثلی شامل نرخ فحلی، نرخ آبستنی، نرخ بازگشت به فحلی، نرخ بره‌زایی، و نرخ چندقلوزایی اندازه‌گیری شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد که در شرایط تنش گرمایی و فصل غیر تولیدمثلی، غلظت‌های بالاتر پروژسترون در ابزارهای داخل‌واژنی به طور معنی‌داری نرخ‌های آبستنی، بره‌زایی و چندقلوزایی را بهبود بخشید. در مقابل، آنالوگ‌های مصنوعی مانند مدروکسی پروژسترون استات و دوزهای پایین‌تر پروژسترون نتوانستند نتایج مشابهی ارائه دهند. نتایج همچنین اهمیت استفاده از پروژسترون طبیعی و دوزهای بالاتر آن را در مقابله با اثرات منفی تنش گرمایی بر تولیدمثل برجسته می‌کند. دمای رکتوم در گروه میش‌های گروه‌های تحت تنش گرمایی بالاتر از گروه بدون تنش گرمایی بود و همچنین، غلظت سرمی پروژسترون در گروه‌های شاهد و تنش-اسفنج 800 بیشتر از دو گروه دیگر بود.نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد که افزایش غلظت پروژسترون طبیعی در ابزارهای داخل‌واژنی، به ویژه در شرایط تنش گرمایی شدید و فصل‌های غیر تولیدمثلی، می‌تواند به عنوان یک راهکار مؤثر برای بهبود عملکرد تولیدمثلی گوسفندان مورد استفاده قرار گیرد. این موضوع برای بهینه‌سازی چرخه‌های تولید بره و پاسخگویی به تقاضای فزاینده برای گوشت گوسفند، به‌ویژه در مناطقی که تحت تأثیر گرمایش جهانی قرار دارند، بسیار حائز اهمیت است.