فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بشر معاصر در کنار زندگی روزمره، با باورها مراسم آیینی پیشینیان خویش گره خورده و از گذشته برای پاسخ دهی به مطالبات معنوی خود در کنار خواسته های مادی، به فراهم آوردن بستری مناسب برای انجام این آیین‌ها نیازمند بوده است. برای این منظور وی به ساخت بناهایی با عملکرد مناسب جهت این موضوع اهتمام ورزیده است. ایرانیان در ابتدا به‌ترتیب، معابد، آتشکده‌ها و مقابربرای این منظور بنا می نمودند پس از اسلام نیز مساجد آرامگاه‌ها به‌عنوان بناهای اصلی‌تر خانقاه‌ها، حسینیه‌ها، تکایا و سقاخانه‌ها به‌عنوان بناهای خرد تر و فرعی‌تر مطرح بوده اند. در این میان سقاخانه ها به‌دلیل کوچکی کالبد فراوانی نشانه های موجود در آن به عنوان یک بنای شاخص حائز اهمیت تلقی می گردند که با رسمی شدن مذهب شیعه در ایران توسط حکومت صفوی و پس از آن یک بار دیگر با قدرت گرفتن حکومت قاجار، نمونه های زیبا و کارکردی بسیاری از این بنا در شهرهای مختلف ایران ساخته شد. در پژوهش حاضر با بهره گیری از نظام سه گانه نشانه‌ای پیرس به‌عنوان یکی از پیشگامان نشانه‌شناسی نوین اقدام به بررسی و تحلیل عناصر خرد مقیاس درون این بنا شده‌است که مرحله اولیه آن با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای انجام پذیرفته در مرحله بعد به بررسی سقاخانه های موجود در شهرهای اردبیل، اصفهان، تهران ارومیه از طریق مطالعات میدانی اقدام شده است؛ تحلیل و بررسی اطلاعات حاکی از آن بوده که بنای سقاخانه در حال حاضر بیش از آنکه با جنبه عملکرد اجتماعی- فرهنگی آن مرتبط باشد، از بابت ویژگی های کالبدی مورد توجه است.