فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در شهرهای بزرگی همچون تهران، بافت‌های تاریخی علاوه بر ارزش فرهنگی، از اهمیت ویژه‌ای در برنامه‌ریزی شهری برخوردارند. این پژوهش با هدف شناسایی و رتبه‌بندی گزینه‌های توسعه مسیرهای دوچرخه‌سواری در بافت‌های تاریخی تهران، رویکردی برای کاهش ترافیک و ارتقای پایداری حمل‌ونقل ارائه می‌کند. ابتدا شاخص‌های مؤثر بر توسعه مسیرهای دوچرخه‌سواری با مطالعه ادبیات موضوع و بررسی میدانی شناسایی شدند. سپس، با استفاده از روش تاپسیس فازی و جمع‌آوری نظرات خبرگان، اولویت‌بندی گزینه‌های پیشنهادی انجام شد. نتایج نشان می‌دهد که توجه به ویژگی‌های خاص بافت تاریخی، نظیر ساختار خیابان‌ها، دسترسی به جاذبه‌های گردشگری، و تعامل با سیستم حمل‌ونقل عمومی، تأثیر قابل‌توجهی در کاهش ترافیک و بهبود کیفیت زندگی شهری دارد. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به‌عنوان راهنمایی برای مدیران شهری در طراحی و توسعه مسیرهای دوچرخه‌سواری در مناطق تاریخی تهران به‌کار گرفته شود. این پژوهش با استفاده از روش تاپسیس فازی، چهار گزینه توسعه مسیر دوچرخه‌سواری در مناطق تاریخی شهر تهران را ارزیابی و رتبه‌بندی کرده است. نتایج نشان می‌دهد که محله حصار ناصری (A4) با شاخص نزدیکی 0.9724، بهترین گزینه برای توسعه مسیرهای دوچرخه‌سواری است و میدان حسن‌آباد (A2) با شاخص 0.9040 در رتبه دوم قرار دارد. خیابان ناصرخسرو (A1) و خیابان سی‌تیر (A3) به ترتیب در رتبه‌های سوم و چهارم قرار گرفتند. این تحلیل نشان می‌دهد که محله‌های پرتراکم و تاریخی مانند حصار ناصری، به دلیل ویژگی‌های ترافیکی و اجتماعی، برای بهبود زیرساخت‌های دوچرخه‌سواری مناسب‌تر هستند. این نتایج می‌تواند مبنایی برای برنامه‌ریزی‌های آینده در کاهش ترافیک و ترویج حمل‌ونقل پایدار در بافت‌های تاریخی شهر تهران باشد.