واکاوی محدودیت‌های تحصیلی دانشجویان نابینا و کم‌بینا: یک پژوهش کیفی

نویسندگان

1 استاد دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.22054/jpe.2021.56797.2251
چکیده

در پژوهش حاضر هدف، توصیف و فهم ادراک‌ دانشجویان نابینا و کم بینا از محدودیت‌ها تحصیلی آنان در سطح آموزش عالی بود. مطالعه حاضر در سال تحصیلی 99-1398 با رویکرد کیفی، از نوع تحلیل محتوای کیفی عرفی انجام شد. از میان جامعة دانشجویان نابینا و کم بینا، تعداد 12 نفر از دانشجویان این طیف، با استفاده از شیوه نمونه‌گیری هدف‌مند انتخاب، و در مصاحبة عمیق نیمه ساختاریافته مشارکت کردند. تجزیه و تحلیل متن مصاحبه‌ها با استفاده از الگوی تحلیل ارتباطی، و به صورت دستی انجام شد. راهبردهای اعتباربخشی به داده‌ها با استفاده از روش‌های بازنگری ناظرین، بازنگری مشارکت کنندگان، تخصیص زمان کافی برای جمع آوری داده‌ها و درگیری مداوم و مثلث سازی محقق انجام شد.نتایج در طبقات اصلی"چالش‌های کنکور"، " نامناسب بودن فضای فیزیکی دانشگاه" ، "چالش‌های ارتباطی"، "چالش‌های آموزشی" و"اهمال کاری سازمانی" و چندین طبقة فرعی استخراج شد. نتایج نشان داد، علی‌رغم تصویب و اجرای مقطعی قوانین حمایت‌کنندة داخلی و بین المللی از حقوق معلولان، نیازهای تحصیلی این قشر از دانشجویان کمتر مد نظر قرار می‌گیرد؛ و در عمل به الزامات تحصیلی آنان توجهی نمی-شود. پیشنهاد می‌شود متصدیان امر با مورد توجه قرار دادن دستاوردهای کاربردی پژوهش، اقدامات لازم را انجام دهند.