تحلیل آیکونوگرافیک صحنۀ شکار شاهانه بر روی بشقاب ساسانی نخجیر خرس موزۀآبخازستان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه تاریخ و ایران شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیارگروه تاریخ و ایران شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 کارشناسی ارشد گروه تاریخ و ایرانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22059/jarcs.2024.366742.143237چکیده
بشقاب سیمین نخجیر خرس موزة آبخازستان از یادمانهای برجای مانده از دورۀ ساسانی است که با توجه به نمایش خرس در جایگاه جانور نخجیرشونده و استفاده از کمند به عنوان آلت اصلی نخجیر یکی از نمونههای منحصر به فرد و کمنظیر در میان تمامی ظروف نخجیر شاهانۀ این عصر محسوب میشود. در پژوهش حاضر، صحنۀ منقوش بر روی این بشقاب که از سوی لوکونین به بهرام یکم چهارمین شاهنشاه سلسلۀ ساسانی در دورۀ پیش از جلوس وی بر مسند قدرت منسوب شده است، با بهره از رویکرد تحلیل آیکونوگرافیک مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است. در حقیقت این پژوهش درصدد است ضمن توصیف و شرح اولیۀ نقوش مندرج بر روی این بشقاب سیمین، در گام نخست تحلیلی از کلیت صحنه ارائه داده و در گام بعد به تحلیل و بررسی مجزا و جداگانۀ نقش مایه های مندرج بر عرصة مدور آن بپردازد. در نهایت با بهره از داده های استخراج شده نظرگاهی در باب واقعگرایانه یا نمادین بودن صحنه مطرح خواهد شد. این پژوهش از گونۀ مطالعات توصیفی-تحلیلی در حوزة تاریخ هنر ایران باستان است و گردآوری داده های آن از طریق شیوۀ مطالعات کتابخانه ای و منابع دیداری برخط صورت گرفته است