تحلیل آیکونوگرافیک صحنۀ شکار شاهانه بر روی بشقاب ساسانی نخجیر خرس موزۀآبخازستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه تاریخ و ایران شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیارگروه تاریخ و ایران شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 کارشناسی ارشد گروه تاریخ و ایران‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22059/jarcs.2024.366742.143237
چکیده

بشقاب سیمین نخجیر خرس موزة آبخازستان از یادمان­های برجای مانده از دورۀ ساسانی است که با توجه به نمایش خرس در جایگاه جانور نخجیرشونده و استفاده از کمند به عنوان آلت اصلی نخجیر یکی از نمونه­های منحصر به فرد و کم­نظیر در میان تمامی ظروف نخجیر شاهانۀ این عصر محسوب می­شود. در پژوهش حاضر، صحنۀ منقوش بر روی این بشقاب که از سوی لوکونین به بهرام یکم چهارمین شاهنشاه سلسلۀ ساسانی در دورۀ پیش از جلوس وی بر مسند قدرت منسوب شده است، با بهره از رویکرد تحلیل آیکونوگرافیک مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است. در حقیقت این پژوهش درصدد است ضمن توصیف و شرح اولیۀ نقوش مندرج بر روی این بشقاب سیمین، در گام نخست تحلیلی از کلیت صحنه ارائه داده و در گام­ بعد به تحلیل و بررسی مجزا و جداگانۀ نقش­ مایه­ های مندرج بر عرصة مدور آن بپردازد. در نهایت با بهره از داده­ های استخراج شده نظرگاهی در باب واقع­گرایانه یا نمادین بودن صحنه مطرح خواهد شد. این پژوهش از گونۀ مطالعات توصیفی-تحلیلی در حوزة تاریخ هنر ایران باستان است و گردآوری داده ­های آن از طریق شیوۀ مطالعات کتابخانه ­ای و منابع دیداری برخط صورت گرفته است