ابزارهای شورای رقابت در نظام حقوقی کنترلی( تنظیم‌گری اقتصادی) از منظر حقوق رقابت

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق خصوصی دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.

doi
10.22034/ejs.2025.472983.1915
چکیده

زمینه و هدف: نظام حقوقی کنترلی به دلیل آثار مهم اقتصادی که به دنبال دارد، از موضوعات مهمی است که نیازمند بحث و بررسی است. بر همین اساس هدف مقاله حاضر بررسی ابزارهای شورای رقابت در تنظیم‌گری اقتصادی از منظر حقوق رقابت است. مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است. یافته‌ها: شورای رقابت در مقام یک نهاد تنظیم‌گر از ابزارهای مختلفی استفاده می‌کند.  تجزیه‌ ادغام ممنوع صورت گرفته؛ دستور به واگذاری سهام، دستور به اصلاح اساسنامه‌ شرکت‌ها و بنگاه‌ها، دستور به توقف طرفین از ادامه رویه‌های ضدرقابتی؛ دستور استرداد اضافه درآمد حاصل از رویه‌های ضدرقابتی و نیز دستور به عدم فعالیت در یک منطقه یا زمینه‌ خاص می‌گردد. از جمله ابزارهای تنظیم‌گری شورای رقابت است.  نتیجه: اگر چه در مواردی که ادغام موجب تمرکز شدید یا منجر به ایجاد بنگاه کنترل کننده در بازار گردد، حکم به تجزیه‌ ادغام صورت گرفته بهترین راهکار است؛ ولی در مواردی که در جریان ادغام یا در نتیجه آن اعمال ضدرقابتی رخ دهد، اگر به طریقی بتوان مانع اینگونه اقدامات گردید به دلیل منافع احتمالی ادغام نباید حکم کلی به تجزیه‌ آن صادر کرد. از طرفی در حقوق ایران مطابق ماده‌ 49 کسب تکلیف بنگاه‌ها به ممنوع و یا مجاز بودن ادغامی که انجام خواهند داد، جنبه‌ اختیاری دارد. حال آنکه اگر این امر جنبه‌ اجباری داشت بنگاهها نیز با اطمینان بیشتر اقدام به تمرکز می‌کردند و دیگر نگران عواقب احتمالی عمل خود نیز نبودند.