بررسی تطبیقی عوامل موثر بر شادابی و سرزندگی خانوارهای روستایی مورد: دهستانهای دو شهرستان تربتحیدریه و فومن
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علومانسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علومانسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
3 گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده جغرافیا و برنامهریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
4 گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علومانسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
10.22059/jhgr.2022.327260.1008345چکیده
شادابی جزئی از قلمرو توسعه جامعه و نتیجه نهایی توسعه است. افراد نگرشها، دیدگاهها و محیط خود را بر اساس ادراک از محیط خود انتخاب میکنند؛ برایناساس ذهنیتهای مختلف برحسب ادراک خود شادابی را معلول عوامل مختلفی میدانند. بنابراین یکی از موارد مهم برنامهریزی توسعه روستایی از یکسو بررسی عوامل مؤثر و سنجش شادابی ساکنین روستاها و از سوی دیگر، بیان و تحلیل تفاوتهای مکانی شادابی و عوامل مؤثر بر سرزندگی روستاییان در نواحی مختلف میباشد تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی و روش انجام آن توصیفی- تحلیلی است. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامه و مصاحبه از نمونهای منتخب مشتمل بر 380 خانوار از جامعه آماری خانوارهای روستایی شهرستانهای تربتحیدریه و فومن (41780N=) با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونهگیری سهمیهای بوده است. برای تجزیهوتحلیل دادهها از آمار توصیفی، آزمونهای تعقیبی (Post Hock) و برای تحلیل فضایی عوامل مؤثر بر شادابی در دهستانهای دو شهرستان از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده شده است. نتایج آزمون و مقایسه میانگینها نشان داد که در هر منطقه مهمترین عامل مؤثر بر شادابی با منطقه دیگر متفاوت است. نقشههای پراکنش فضایی عوامل نیز نشاندهنده این امر است که تنها عامل شخصی- روانشناسی در تمام دهستانهای شهرستان فومن و شش دهستان از مجموع هشت دهستان تربتحیدریه بهعنوان مؤثرترین عامل شادابی ذکرشده است و همچنین عامل کالبدی در تمام دهستانهای دو شهرستان اثرگذاری متوسطی بر شادابی داشته است و به عبارتی تفاوت مکانی موجب تغییر نگرش در مورد این دو عامل در اثرگذاری شادابی نبوده است. اما برای سایر عوامل از مکانی به مکان دیگر اثرگذاری متفاوتی داشته و نقشههای پراکنش فضایی آن را تأیید میکند.