مقایسه اثربخشی فرزندپروری مبتنی برمهارت‌های سازماندهی و فرزندپروری ذهن‌آگاهانه بر روابط والد-کودک و علائم کودکان با اختلال نارسایی‌توجه/ بیش‌فعالی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 استادیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران (نویسنده مسئول)

doi
10.22054/jpe.2021.54659.2201
چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی فرزندپروری مبتنی برمهارت‌های سازماندهی و فرزندپروری ذهن‌آگاهانه بر روابط والد-کودک و علائم کودکان با اختلال نارسایی‌توجه/ بیش‌فعالی بود. این مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری بود. جامعه‌آماری شامل کلیه کودکان 8-10 سال با اختلال نارسایی‌توجه/ بیش‌فعالی هستند‌که در سال 1397-1398در مدارس عادی شهر اصفهان مشغول به تحصیل بودند در این پژوهش 45 دانش‌آموز پسر با اختلال نارسایی‌توجه/ بیش‌فعالی که بر اساس نظر روانپزشک کودکان و چهارمین ویرایش مقیاس سوانسون‌- نولان و پلهام(SNAP-IV)، مبتلا به اختلال نارسایی‌توجه/ بیش‌فعالی تشخیص داده‌شدند به صورت نمونه‌گیری‌خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب‌شدند. یک گروه آزمایش 11 جلسه آموزش فرزندپروری مبتنی بر مهارت‌ های‌سازماندهی وگروه آزمایش دیگر 8 جلسه فرزندپروری‌ذهن آگاهانه دریافت‌کردند. در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری، چهارمین ویرایش مقیاس سوانسون‌- نولان و پلهام(SNAP-IV) ومقیاس رابطه والد- کودک (CPRS) بر روی آن‌ها اجرا گردید.‌ داده‌ها با استفاده از تحلیل‌واریانس با اندازه‌گیری‌مکرر مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفت. نتایج پژوهش نشان‌داد که فرزندپروری ذهن‌آگاهانه در مقایسه با فرزندپروری مبتنی برمهارت‌های سازماندهی بر روابط والد-کودک در مرحله پس‌آزمون تأثیر‌معناداری داشته‌است واین تأثیر در مرحله پیگیری نیز باقی‌مانده است(05/0P≤). همچنین فرزندپروری مبتنی بر مهارت های سازماندهی بر نارسایی‌توجه و نیز نارسایی‌توجه/ بیش‌فعالی کل در مرحله پس‌آزمون تأثیر معناداری داشته‌است واین تأثیر در مرحله پیگیری نیز باقی مانده است(05/0P≤). اما فرزندپروری مبتنی بر مهارت‌های سازماندهی بر روی علائم بیش‌فعالی/تکانشگری تاثیر معناداری نداشته‌است(05/0P≥). این مطالعه با آموزش فرزندپروری ذهن‌آگاهانه و فرزندپروری‌مبتنی بر مهارت‌های‌سازماندهی به عنوان یک مداخله، نتایج امیدوارکننده‌ای بر بهبود روابط والد-کودک و کاهش علائم کودکان با اختلال نارسایی‌توجه/ بیش‌فعالی ارائه می‌دهد.