تحلیل عوامل مؤثر بر انتشار فناوری کدهای دستوری تلفن ‌همراه در ایران

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مدیریت تکنولوژی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار، پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 کارشناس ارشد مدیریت تکنولوژی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 استادیار پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22034/jstp.2023.11271.1632
چکیده

هر فناوری مسیر خاصی در فرآیند پذیرش و انتشار طی می‌‌کند. ظهور و بروز عوامل بازدارنده و یا تسهیل‌کننده در بستر فنی-اجتماعی فناوری، تعیین‌کننده مسیر و سرعت انتشار فناوری است. در این راستا هدف از این پژوهش، تحلیل منحنی انتشار فناوری کدهای دستوری تلفن همراه (USSD) در ایران است. قلمرو موضوعی و زمانی این تحقیق شامل مشترکین تلفن همراه بر بستر فناوری USSD از سال 1389 تا 1398 می‌باشد. این مقاله با استفاده از چارچوب انتشار فناوری راجرز و داده‌های تاریخی مشترکین فناوری USSD در اپراتور همراه اول، منحنی‌های انتشار کاربردهای مختلف این فناوری را ترسیم و تحلیل می‌نماید. برای فهم و توضیح نمودارها و عوامل مؤثر بر انتشار در زمینه ایران، با 14 خبره و مطلع این حوزه در نهادهای تنظیم‌گر، سیاست‌گذار و اپراتور تلفن همراه مصاحبه‌ نیمه ساختاریافته صورت گرفت. بر اساس یافته‌های این پژوهش، USSD در خدمات اپراتوری و خدمات بانکی بیشترین کاربرد را داشته و در سایر حوزه‌ها کاربرد آن محدود بوده است. یافته‌‌ها همچنین نشان می‌دهد مزیت نسبی،پیچیدگی و آزمون‌‌پذیری بیشترین تأثیر را در تقویت انتشار USSD دارند و عوامل قیمت، مقررات و تعامل بازیگران، بیشترین تأثیر را بر محدود شدن انتشار این فناوری داشته‌اند. یافته‌های این مقاله دلالت‌های سیاستی و مدیریتی برای تنظیم‌گری و فعالیت‌های کسب‌وکاری در حوزه فناوری‌های مالی و خصوصاً USSD ارائه نموده است.