نگرش حقوق ایران و اتحادیۀ اروپا نسبت به ابرداده و جایگاه حریم خصوصی در آن

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران.

2 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
10.22054/jplr.2025.88038.2955
چکیده

حفظ حریم خصوصی مربوط به ابرداده‌ها، یکی از نگرانی‌های مهم اشخاص موضوع داده محسوب می‌شود، که نیازمند حمایت‌های قانونی است. در جوامع امروزی که حریم خصوصی افراد با مسئلۀ فناوری اطلاعات، به‌ویژه داده‌ها ارتباط تنگاتنگی دارد، حفظ حریم خصوصی افراد اهمیت دو‌چندانی می‌یابد. روش تحقیق در این مقاله به شکل تحلیلی-تطبیقی است. یافته‌ها نشان می‌دهد، اتحادیۀ اروپا به‌طور خاص با تصویب مقررات عمومی حفاظت از داده‌ها (GDPR)، از سه رویکرد خدمات‌محور، داده‌محور و ارزش‌محور بهره گرفته و باتوجه به اصول حاکم بر این رویکردها مانند اصل شفاف‌سازی، اصل حداقل دسترسی، حاکمیت ابرداده‌ها، در پی قانونمند ساختن حوزۀ ابرداده و میزان‌سازی جایگاه حریم خصوصی بوده است، درحالی‌که حقوق داخلی در زمینۀ ابرداده و حریم خصوصی، به‌جز یک دستورالعمل که با رویکرد خدمات‌محور وضع شده است، فاقد قانون خاص و جامع در این حوزه است. ازاین‌رو، پیشنهاد می‌شود قانونی خاص و جامع با بهره‌گیری از رویکرد‌های مذکور در قوانین اتحادیۀ اروپا خصوصاً مقررات عمومی حفاظت از داده‌ها و اصول حاکم بر آن‌ها، که متضمن حقوق اشخاص موضوع داده هستند، تدوین و تصویب شود.