فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظام پرداخت خسارات در مسئولیت مدنی قراردادی برای صیانت از حقوق صاحبان حق از شیوه‌های مختلفی بهره می‌برد. شیوه‌های پرداخت خسارت براساس اهدافی که دنبال می‌کنند در دو گروه خسارات ترمیمی و غیرترمیمی قرار می‌گیرند. برای تعیین میزان خسارت قابل پرداخت در خسارات ترمیمی، تکیۀ اصلی بر جبران زیان زیان‌دیده و در خسارات غیرترمیمی تمرکز بر مسائلی نظیر سوءنیت عامل زیان یا محروم کردن ناقض از منافع نامشروع تحصیل‌شده است. ردّ منافع ناشی از نقض حق در زمرۀ خسارات غیرترمیمی است که با پیشینۀ کامن‌لایی خود توجۀ حقوق‌دانان ایرانی را به خود جلب کرده است. در همین راستا و برای توجیه پذیرش این نهاد در حقوق ایران، چند پرسش قابل طرح است: مفهوم و جایگاه این ضمانت اجرا در میان سایر ضمانت اجراها چگونه قابل تحلیل است؟ چالش‌ها و کاربردهای این نهاد در نظام مسئولیت مدنی چیست؟ در این نوشتار تلاش می‌شود که با رویکردی تحلیلی-توصیفی و با نگاهی تطبیقی به نظام‌های حقوقی آمریکا و انگلیس به این سؤالات پاسخ داده شود. در مجموع، به‌نظر می‌رسد که باوجود چالش‌های موجود بر سر راه این ضمانت اجرای نوین، ردّ منافع ناشی از نقض حق می‌تواند به‌عنوان یک ضمانت اجرای استثنایی در مسئولیت مدنی قراردادی بسیار کارآمد جلوه نماید.